Hanuman Bahuk हनुमान बाहुक

Stanza 1

सिंधु-तरन, सिय-सोच-हरन, रबि-बालबरन-तनु ।siṃdhu-taran, siya-soc-haran, rabi-bālabaran-tanu |సింధు-తరన, సియ-సోచ-హరన, రబి-బాలబరన-తను ।

भुज बिसाल, मूरति कराल कालहुको काल जनु ॥bhuj bisāl, mūrati karāl kālahuko kāl janu ||భుజ బిసాల, మూరతి కరాల కాలహుకో కాల జను ॥

गहन-दहन-निरदहन-लंक निःसंक, बंक-भुव ।gahan-dahan-niradahan-laṃk niḥsaṃk, baṃk-bhuv |గహన-దహన-నిరదహన-లంక నిఃసంక, బంక-భువ ।

जातुधान-बलवान-मान-मद-दवन पवनसुव ॥jātudhān-balavān-mān-mad-davan pavanasuv ||జాతుధాన-బలవాన-మాన-మద-దవన పవనసువ ॥

कह तुलसिदास सेवत सुलभ, सेवक हित संतत निकट ।kah tulasidās sevat sulabh, sevak hit saṃtat nikaṭ |కహ తులసిదాస సేవత సులభ, సేవక హిత సంతత నికట ।

गुनगनत, नमत, सुमिरत, जपत, समन सकल-संकट-बिकट ॥१॥gunaganat, namat, sumirat, japat, saman sakal-saṃkaṭ-bikaṭ ||1||గునగనత, నమత, సుమిరత, జపత, సమన సకల-సంకట-బికట ॥1॥

Stanza 2

स्वर्न-सैल-संकास कोटि-रबि-तरुन-तेज-घन ।svarna-sail-saṃkās koṭi-rabi-tarun-tej-ghan |స్వర్న-సైల-సంకాస కోటి-రబి-తరున-తేజ-ఘన ।

उर बिसाल, भुजदंड चंड नख बज्र बज्रतन ॥ur bisāl, bhujadaṃḍ caṃḍ nakh bajra bajratan ||ఉర బిసాల, భుజదండ చండ నఖ బజ్ర బజ్రతన ॥

पिंग नयन, भृकुटी कराल रसना दसनानन ।piṃg nayan, bhṛkuṭī karāl rasanā dasanānan |పింగ నయన, భృకుటీ కరాల రసనా దసనానన ।

कपिस केस, करकस लंगूर, खल-दल बल भानन ॥kapis kes, karakas laṃgūr, khal-dal bal bhānan ||కపిస కేస, కరకస లంగూర, ఖల-దల బల భానన ॥

कह तुलसिदास बस जासु उर मारुतसुत मूरति बिकट ।kah tulasidās bas jāsu ur mārutasut mūrati bikaṭ |కహ తులసిదాస బస జాసు ఉర మారుతసుత మూరతి బికట ।

संताप पाप तेहि पुरुष पहिं सपनेहुँ नहिं आवत निकट ॥२॥saṃtāp pāp tehi puruṣ pahiṃ sapanehum̐ nahiṃ āvat nikaṭ ||2||సంతాప పాప తేహి పురుష పహిం సపనేహుఁ నహిం ఆవత నికట ॥2॥

Stanza 3

पंचमुख-छमुख-भृगुमुख्य भट-असुर-सुरpaṃcamukh-chamukh-bhṛgumukhya bhaṭ-asur-surపంచముఖ-ఛముఖ-భృగుముఖ్య భట-అసుర-సుర

सर्व-सरि-समर समरत्थ सूरो ।sarva-sari-samar samarattha sūro |సర్వ-సరి-సమర సమరత్థ సూరో ।

बाँकुरो बीर बिरुदैत बिरुदावलीbām̐kuro bīr birudait birudāvalīబాఁకురో బీర బిరుదైత బిరుదావలీ

बेद बंदी बदत पैजपूरो ॥bed baṃdī badat paijapūro ||బేద బందీ బదత పైజపూరో ॥

जासु गुनगाथ रघुनाथ कह, जासु बलjāsu gunagāth raghunāth kah, jāsu balజాసు గునగాథ రఘునాథ కహ, జాసు బల

बिपुल-जल-भरित जग-जलधि झूरो ।bipul-jal-bharit jag-jaladhi jhūro |బిపుల-జల-భరిత జగ-జలధి ఝూరో ।

दुवन-दल-दमनको कौन तुलसीस हैduvan-dal-damanako kaun tulasīs haiదువన-దల-దమనకో కౌన తులసీస హై

पवनको पूत रजपूत रूरो ॥३॥pavanako pūt rajapūt rūro ||3||పవనకో పూత రజపూత రూరో ॥3॥

Stanza 4

भानुसों पढ़न हनुमान गये भानु मनbhānusoṃ paṛhan hanumān gaye bhānu manభానుసోం పఢన హనుమాన గయే భాను మన

अनुमानि सिसुकेलि कियो फेरफार सो ।anumāni sisukeli kiyo pheraphār so |అనుమాని సిసుకేలి కియో ఫేరఫార సో ।

पाछिले पगनि गम गगन मगन-मनpāchile pagani gam gagan magan-manపాఛిలే పగని గమ గగన మగన-మన

क्रमको न भ्रम, कपि बालक-बिहार सो ॥kramako na bhram, kapi bālak-bihār so ||క్రమకో న భ్రమ, కపి బాలక-బిహార సో ॥

कौतुक बिलोकि लोकपाल हरि हर बिधिkautuk biloki lokapāl hari har bidhiకౌతుక బిలోకి లోకపాల హరి హర బిధి

लोचननि चकाचौंधी चित्तनि खभार सो ।locanani cakācauṃdhī cittani khabhār so |లోచనని చకాచౌంధీ చిత్తని ఖభార సో ।

बल कैधौं बीररस, धीरज कै, साहस कैbal kaidhauṃ bīraras, dhīraj kai, sāhas kaiబల కైధౌం బీరరస, ధీరజ కై, సాహస కై

तुलसी सरीर धरे सबनिको सार सो ॥४॥tulasī sarīr dhare sabaniko sār so ||4||తులసీ సరీర ధరే సబనికో సార సో ॥4॥

Stanza 5

भारतमें पारथके रथकेतु कपिराजbhāratameṃ pārathake rathaketu kapirājభారతమేం పారథకే రథకేతు కపిరాజ

गाज्यो सुनि कुरुराज दल हलबल भो ।gājyo suni kururāj dal halabal bho |గాజ్యో సుని కురురాజ దల హలబల భో ।

कह्यो द्रोन भीषम समीरसुत महाबीरkahyo dron bhīṣam samīrasut mahābīrకహ్యో ద్రోన భీషమ సమీరసుత మహాబీర

बीर-रस-बारि-निधि जाको बल जल भो ॥bīr-ras-bāri-nidhi jāko bal jal bho ||బీర-రస-బారి-నిధి జాకో బల జల భో ॥

बानर सुभाय बालकेलि भूमि भानु लागिbānar subhāy bālakeli bhūmi bhānu lāgiబానర సుభాయ బాలకేలి భూమి భాను లాగి

फलँग फलाँगहूँतें घाटि नभतल भो ।phalam̐g phalām̐gahūm̐teṃ ghāṭi nabhatal bho |ఫలఁగ ఫలాఁగహూఁతేం ఘాటి నభతల భో ।

नाइ-नाइ माथ जोरि-जोरि हाथ जोधा जोहैंnāi-nāi māth jori-jori hāth jodhā johaiṃనాఇ-నాఇ మాథ జోరి-జోరి హాథ జోధా జోహైం

हनुमान देखे जगजीवनको फल भो ॥५॥hanumān dekhe jagajīvanako phal bho ||5||హనుమాన దేఖే జగజీవనకో ఫల భో ॥5॥

Stanza 6

गोपद पयोधि करि होलिका ज्यों लाई लंकgopad payodhi kari holikā jyoṃ lāī laṃkగోపద పయోధి కరి హోలికా జ్యోం లాఈ లంక

निपट निसंक परपुर गलबल भो ।nipaṭ nisaṃk parapur galabal bho |నిపట నిసంక పరపుర గలబల భో ।

द्रोन-सो पहार लियो ख्याल ही उखारि करdron-so pahār liyo khyāl hī ukhāri karద్రోన-సో పహార లియో ఖ్యాల హీ ఉఖారి కర

कंदुक-ज्यों कपिखेल बेल कैसो फल भो ॥kaṃduk-jyoṃ kapikhel bel kaiso phal bho ||కందుక-జ్యోం కపిఖేల బేల కైసో ఫల భో ॥

संकटसमाज असमंजस भो रामराजsaṃkaṭasamāj asamaṃjas bho rāmarājసంకటసమాజ అసమంజస భో రామరాజ

काज जुग-पूगनिको करतल पल भो ।kāj jug-pūganiko karatal pal bho |కాజ జుగ-పూగనికో కరతల పల భో ।

साहसी समत्थ तुलसीको नाह जाकी बाँहsāhasī samattha tulasīko nāh jākī bām̐hసాహసీ సమత్థ తులసీకో నాహ జాకీ బాఁహ

लोकपाल पालनको फिर थिर थल भो ॥६॥lokapāl pālanako phir thir thal bho ||6||లోకపాల పాలనకో ఫిర థిర థల భో ॥6॥

Stanza 7

कमठकी पीठि जाके गोड़निकी गाड़ैं मानोkamaṭhakī pīṭhi jāke goṛanikī gāṛaiṃ mānoకమఠకీ పీఠి జాకే గోడనికీ గాడైం మానో

नापके भाजन भरि जलनिधि-जल भो ।nāpake bhājan bhari jalanidhi-jal bho |నాపకే భాజన భరి జలనిధి-జల భో ।

जातुधान-दावन परावनको दुर्ग भयोjātudhān-dāvan parāvanako durga bhayoజాతుధాన-దావన పరావనకో దుర్గ భయో

महामीनबास तिमि तोमनिको थल भो ॥mahāmīnabās timi tomaniko thal bho ||మహామీనబాస తిమి తోమనికో థల భో ॥

कुंभकर्न-रावन-पयोदनाद-ईधनकोkuṃbhakarna-rāvan-payodanād-īdhanakoకుంభకర్న-రావన-పయోదనాద-ఈధనకో

तुलसी प्रताप जाको प्रबल अनल भो ।tulasī pratāp jāko prabal anal bho |తులసీ ప్రతాప జాకో ప్రబల అనల భో ।

भीषम कहत मेरे अनुमान हनुमानbhīṣam kahat mere anumān hanumānభీషమ కహత మేరే అనుమాన హనుమాన

सारिखो त्रिकाल न त्रिलोक महाबल भो ॥७॥sārikho trikāl na trilok mahābal bho ||7||సారిఖో త్రికాల న త్రిలోక మహాబల భో ॥7॥

Stanza 8

दूत रामरायको, सपूत पूत पौनको, तूdūt rāmarāyako, sapūt pūt paunako, tūదూత రామరాయకో, సపూత పూత పౌనకో, తూ

अंजनीको नंदन प्रताप भूरि भानु सो ।aṃjanīko naṃdan pratāp bhūri bhānu so |అంజనీకో నందన ప్రతాప భూరి భాను సో ।

सीय-सोच-समन, दुरित-दोष-दमनsīya-soc-saman, durit-doṣ-damanసీయ-సోచ-సమన, దురిత-దోష-దమన

सरन आये अवन, लखनप्रिय प्रान सो ॥saran āye avan, lakhanapriya prān so ||సరన ఆయే అవన, లఖనప్రియ ప్రాన సో ॥

दसमुख दुसह दरिद्र दरिबेको भयोdasamukh dusah daridra daribeko bhayoదసముఖ దుసహ దరిద్ర దరిబేకో భయో

प्रकट तिलोक ओक तुलसी निधान सो ।prakaṭ tilok ok tulasī nidhān so |ప్రకట తిలోక ఓక తులసీ నిధాన సో ।

ज्ञान-गुनवान बलवान सेवा सावधानjñān-gunavān balavān sevā sāvadhānజ్ఞాన-గునవాన బలవాన సేవా సావధాన

साहेब सुजान उर आनु हनुमान सो ॥८॥sāheb sujān ur ānu hanumān so ||8||సాహేబ సుజాన ఉర ఆను హనుమాన సో ॥8॥

Stanza 9

दवन-दुवन-दल भुवन-बिदित बलdavan-duvan-dal bhuvan-bidit balదవన-దువన-దల భువన-బిదిత బల

बेद जस गावत बिबुध बंदीछोर को ।bed jas gāvat bibudh baṃdīchor ko |బేద జస గావత బిబుధ బందీఛోర కో ।

पाप-ताप-तिमिर तुहिन-विघटन-पटुpāp-tāp-timir tuhin-vighaṭan-paṭuపాప-తాప-తిమిర తుహిన-విఘటన-పటు

सेवक-सरोरह सुखद भानु भोरको ॥sevak-sarorah sukhad bhānu bhorako ||సేవక-సరోరహ సుఖద భాను భోరకో ॥

लोक-परलोकतें बिसोक सपने न सोकlok-paralokateṃ bisok sapane na sokలోక-పరలోకతేం బిసోక సపనే న సోక

तुलसीके हिये है भरोसो एक ओरको ।tulasīke hiye hai bharoso ek orako |తులసీకే హియే హై భరోసో ఏక ఓరకో ।

रामको दुलारो दास बामदेवको निवासrāmako dulāro dās bāmadevako nivāsరామకో దులారో దాస బామదేవకో నివాస

नाम कलि-कामतरु केसरी-किसोरको ॥९॥nām kali-kāmataru kesarī-kisorako ||9||నామ కలి-కామతరు కేసరీ-కిసోరకో ॥9॥

Stanza 10

महाबल-सीम, महाभीम, महाबानइतmahābal-sīm, mahābhīm, mahābānaitమహాబల-సీమ, మహాభీమ, మహాబానఇత

महाबीर बिदित बरायो रघुबीरको ।mahābīr bidit barāyo raghubīrako |మహాబీర బిదిత బరాయో రఘుబీరకో ।

कुलिस-कठोरतनु जोरपै रोर रनkulis-kaṭhoratanu jorapai ror ranకులిస-కఠోరతను జోరపై రోర రన

करुना-कलित मन धारमिक धीरको ॥karunā-kalit man dhāramik dhīrako ||కరునా-కలిత మన ధారమిక ధీరకో ॥

दुर्जनको कालसो कराल पाल सज्जनकोdurjanako kālaso karāl pāl sajjanakoదుర్జనకో కాలసో కరాల పాల సజ్జనకో

सुमिरे हरनहार तुलसीकी पीरको ।sumire haranahār tulasīkī pīrako |సుమిరే హరనహార తులసీకీ పీరకో ।

सीय-सुखदायक दुलारो रघुनायककोsīya-sukhadāyak dulāro raghunāyakakoసీయ-సుఖదాయక దులారో రఘునాయకకో

सेवक सहायक है साहसी समीरको ॥१०॥sevak sahāyak hai sāhasī samīrako ||10||సేవక సహాయక హై సాహసీ సమీరకో ॥10॥

Stanza 11

रचिबेको बिधि जैसे, पालिबेको हरि, हरracibeko bidhi jaise, pālibeko hari, harరచిబేకో బిధి జైసే, పాలిబేకో హరి, హర

मीच मारिबेको, ज्याइबेको सुधापान भो ।mīc māribeko, jyāibeko sudhāpān bho |మీచ మారిబేకో, జ్యాఇబేకో సుధాపాన భో ।

धरिबेको धरनि, तरनि तम दलिबेकोdharibeko dharani, tarani tam dalibekoధరిబేకో ధరని, తరని తమ దలిబేకో

सोखिबे कृसानु, पोषिबेको हिम-भानु भो ॥sokhibe kṛsānu, poṣibeko him-bhānu bho ||సోఖిబే కృసాను, పోషిబేకో హిమ-భాను భో ॥

खल-दुख-दोषिबेको, जन-परितोषिबेकोkhal-dukh-doṣibeko, jan-paritoṣibekoఖల-దుఖ-దోషిబేకో, జన-పరితోషిబేకో

माँगिबो मलीनताको मोदक सुदान भो ।mām̐gibo malīnatāko modak sudān bho |మాఁగిబో మలీనతాకో మోదక సుదాన భో ।

आरतकी आरति निवारिबेको तिहुँ पुरāratakī ārati nivāribeko tihum̐ purఆరతకీ ఆరతి నివారిబేకో తిహుఁ పుర

तुलसीको साहेब हठीलो हनुमान भो ॥११॥tulasīko sāheb haṭhīlo hanumān bho ||11||తులసీకో సాహేబ హఠీలో హనుమాన భో ॥11॥

Stanza 12

सेवक स्योकाई जानि जानकीस मानै कानिsevak syokāī jāni jānakīs mānai kāniసేవక స్యోకాఈ జాని జానకీస మానై కాని

सानुकूल सूलपानि नवै नाथ नाँकको ।sānukūl sūlapāni navai nāth nām̐kako |సానుకూల సూలపాని నవై నాథ నాఁకకో ।

देवी देव दानव दयावने ह्वै जोरैं हाथdevī dev dānav dayāvane hvai joraiṃ hāthదేవీ దేవ దానవ దయావనే హ్వై జోరైం హాథ

बापुरे बराक कहा और राजा राँकको ॥bāpure barāk kahā aur rājā rām̐kako ||బాపురే బరాక కహా ఔర రాజా రాఁకకో ॥

जागत सोवत बैठे बागत बिनोद मोदjāgat sovat baiṭhe bāgat binod modజాగత సోవత బైఠే బాగత బినోద మోద

ताकै जो अनर्थ सो समर्थ एक आँकको ।tākai jo anartha so samartha ek ām̐kako |తాకై జో అనర్థ సో సమర్థ ఏక ఆఁకకో ।

सब दिन रूरो परै पूरो जहाँ तहाँ ताहिsab din rūro parai pūro jahām̐ tahām̐ tāhiసబ దిన రూరో పరై పూరో జహాఁ తహాఁ తాహి

जाके है भरोसो हिये हनुमान हाँकको ॥१२॥jāke hai bharoso hiye hanumān hām̐kako ||12||జాకే హై భరోసో హియే హనుమాన హాఁకకో ॥12॥

Stanza 13

सानुग सगौरि सानुकूल सूलपानि ताहिsānug sagauri sānukūl sūlapāni tāhiసానుగ సగౌరి సానుకూల సూలపాని తాహి

लोकपाल सकल लखन राम जानकी ।lokapāl sakal lakhan rām jānakī |లోకపాల సకల లఖన రామ జానకీ ।

लोक परलोकको बिसोक सो तिलोक ताहिlok paralokako bisok so tilok tāhiలోక పరలోకకో బిసోక సో తిలోక తాహి

तुलसी तमाइ कहा काहू बीर आनकी ॥tulasī tamāi kahā kāhū bīr ānakī ||తులసీ తమాఇ కహా కాహూ బీర ఆనకీ ॥

केसरीकिसोर बंदीछोरके नेवाजे सबkesarīkisor baṃdīchorake nevāje sabకేసరీకిసోర బందీఛోరకే నేవాజే సబ

कीरति बिमल कपि करुनानिधानकी ।kīrati bimal kapi karunānidhānakī |కీరతి బిమల కపి కరునానిధానకీ ।

बालक-ज्यों पालिहें कृपालु मुनि सिद्ध ताकोbālak-jyoṃ pāliheṃ kṛpālu muni siddha tākoబాలక-జ్యోం పాలిహేం కృపాలు ముని సిద్ధ తాకో

जाके हिये हुलसति हाँक हनुमानकी ॥१३॥jāke hiye hulasati hām̐k hanumānakī ||13||జాకే హియే హులసతి హాఁక హనుమానకీ ॥13॥

Stanza 14

करुना निधान, बलबुद्धिके निधान, मोदkarunā nidhān, balabuddhike nidhān, modకరునా నిధాన, బలబుద్ధికే నిధాన, మోద

महिमानिधान, गुन-ज्ञाके निधान हौ ।mahimānidhān, gun-jñāke nidhān hau |మహిమానిధాన, గున-జ్ఞాకే నిధాన హౌ ।

बामदेव-रूप, भूप रामके सनेही, नामbāmadev-rūp, bhūp rāmake sanehī, nāmబామదేవ-రూప, భూప రామకే సనేహీ, నామ

लेत-देत अर्थ धर्म काम निरबान हौ ॥let-det artha dharma kām nirabān hau ||లేత-దేత అర్థ ధర్మ కామ నిరబాన హౌ ॥

आपने प्रभाव, सीतानाथके सुभाव सीलāpane prabhāv, sītānāthake subhāv sīlఆపనే ప్రభావ, సీతానాథకే సుభావ సీల

लोक-बेद-बिधिके बिदुष हनुमान होlok-bed-bidhike biduṣ hanumān hoలోక-బేద-బిధికే బిదుష హనుమాన హో

मनकी, बचनकी, करमकी तिहूँ प्रकारmanakī, bacanakī, karamakī tihūm̐ prakārమనకీ, బచనకీ, కరమకీ తిహూఁ ప్రకార

तुलसी तिहारो तुम साहेब सुजान हो ॥१४॥tulasī tihāro tum sāheb sujān ho ||14||తులసీ తిహారో తుమ సాహేబ సుజాన హో ॥14॥

Stanza 15

मनको अगम, तन सुगम किये कपीसmanako agam, tan sugam kiye kapīsమనకో అగమ, తన సుగమ కియే కపీస

काज महाराजके समाज साज साजे हैं ।kāj mahārājake samāj sāj sāje haiṃ |కాజ మహారాజకే సమాజ సాజ సాజే హైం ।

देव-बंदीछोर रनरोर केसरीकिसोरdev-baṃdīchor ranaror kesarīkisorదేవ-బందీఛోర రనరోర కేసరీకిసోర

जुग-जुग जग तेरे बिरद बिराजे हैं ॥jug-jug jag tere birad birāje haiṃ ||జుగ-జుగ జగ తేరే బిరద బిరాజే హైం ॥

बीर बरजोर, घटि जोर तुलसीकी ओरbīr barajor, ghaṭi jor tulasīkī orబీర బరజోర, ఘటి జోర తులసీకీ ఓర

सुनि सकुचाने साधु, खलगन गाजे हैं ।suni sakucāne sādhu, khalagan gāje haiṃ |సుని సకుచానే సాధు, ఖలగన గాజే హైం ।

बिगरी सँवार अंजनीकुमार कीजे मोहिंbigarī sam̐vār aṃjanīkumār kīje mohiṃబిగరీ సఁవార అంజనీకుమార కీజే మోహిం

जैसे होत आये हनुमानके निवाजे हैं ॥१५॥jaise hot āye hanumānake nivāje haiṃ ||15||జైసే హోత ఆయే హనుమానకే నివాజే హైం ॥15॥

Stanza 16

जानसिरोमनि हौ हनुमान सदा जनके मन बास तिहारो ।jānasiromani hau hanumān sadā janake man bās tihāro |జానసిరోమని హౌ హనుమాన సదా జనకే మన బాస తిహారో ।

ढारो बिगारो मैं काको कहा केहि कारन खीझत हौं तो तिहारो ॥ḍhāro bigāro maiṃ kāko kahā kehi kāran khījhat hauṃ to tihāro ||ఢారో బిగారో మైం కాకో కహా కేహి కారన ఖీఝత హౌం తో తిహారో ॥

साहेब सेवक नाते ते हातो कियो सो तहाँ तुलसीको न चारो ।sāheb sevak nāte te hāto kiyo so tahām̐ tulasīko na cāro |సాహేబ సేవక నాతే తే హాతో కియో సో తహాఁ తులసీకో న చారో ।

दोष सुनाये तें आगेहुँको होशियार ह्वै हों मन तौ हिय हारो ॥१६॥doṣ sunāye teṃ āgehum̐ko hośiyār hvai hoṃ man tau hiya hāro ||16||దోష సునాయే తేం ఆగేహుఁకో హోశియార హ్వై హోం మన తౌ హియ హారో ॥16॥

Stanza 17

तेरे थपे उथपै न महेस, थपै थिरको कपि जे घर घाले ।tere thape uthapai na mahes, thapai thirako kapi je ghar ghāle |తేరే థపే ఉథపై న మహేస, థపై థిరకో కపి జే ఘర ఘాలే ।

तेरे निवाजे गरीबनिवाज बिराजत बैरिनके उर साले ॥tere nivāje garībanivāj birājat bairinake ur sāle ||తేరే నివాజే గరీబనివాజ బిరాజత బైరినకే ఉర సాలే ॥

संकट सोच सबै तुलसी लिये नाम फटै मकरीके-से जाले ।saṃkaṭ soc sabai tulasī liye nām phaṭai makarīke-se jāle |సంకట సోచ సబై తులసీ లియే నామ ఫటై మకరీకే-సే జాలే ।

बूढ़ भये, बलि, मेरिहि बार, कि हारि परे बहुतै नत पाले ॥१७॥būṛh bhaye, bali, merihi bār, ki hāri pare bahutai nat pāle ||17||బూఢ భయే, బలి, మేరిహి బార, కి హారి పరే బహుతై నత పాలే ॥17॥

Stanza 18

सिंधु तरे, बड़े बीर दले खल, जारे हैं लंकसे बंक मवा से ।siṃdhu tare, baṛe bīr dale khal, jāre haiṃ laṃkase baṃk mavā se |సింధు తరే, బడే బీర దలే ఖల, జారే హైం లంకసే బంక మవా సే ।

तें रन-केहरि केहरिके बिदले अरि-कुंजर छैल छवा से ॥teṃ ran-kehari keharike bidale ari-kuṃjar chail chavā se ||తేం రన-కేహరి కేహరికే బిదలే అరి-కుంజర ఛైల ఛవా సే ॥

तोसों समत्थ सुसाहेब सेइ सहै तुलसी दुख दोष दवासे ।tosoṃ samattha susāheb sei sahai tulasī dukh doṣ davāse |తోసోం సమత్థ సుసాహేబ సేఇ సహై తులసీ దుఖ దోష దవాసే ।

बानर बाज बढ़े खल-खेचर, लीजत क्यों न लपेटि लवा-से ॥१८॥bānar bāj baṛhe khal-khecar, lījat kyoṃ na lapeṭi lavā-se ||18||బానర బాజ బఢే ఖల-ఖేచర, లీజత క్యోం న లపేటి లవా-సే ॥18॥

Stanza 19

अच्छ -बिमर्दन कानन-भानि दसानन आनन भा न निहारो ।accha -bimardan kānan-bhāni dasānan ānan bhā na nihāro |అచ్ఛ -బిమర్దన కానన-భాని దసానన ఆనన భా న నిహారో ।

बारिदनाद अकंपन कुंभकरन्न-से कुंजर केहरि-बारो ॥bāridanād akaṃpan kuṃbhakaranna-se kuṃjar kehari-bāro ||బారిదనాద అకంపన కుంభకరన్న-సే కుంజర కేహరి-బారో ॥

राम-प्रताप-हुतासन, कच्छ, बिपच्छ, समीर समीरदुलारो ।rām-pratāp-hutāsan, kaccha, bipaccha, samīr samīradulāro |రామ-ప్రతాప-హుతాసన, కచ్ఛ, బిపచ్ఛ, సమీర సమీరదులారో ।

पापतें, सापतें, ताप तिहूँतें सदा तुलसी कहुँ सो रखवारो ॥१९॥pāpateṃ, sāpateṃ, tāp tihūm̐teṃ sadā tulasī kahum̐ so rakhavāro ||19||పాపతేం, సాపతేం, తాప తిహూఁతేం సదా తులసీ కహుఁ సో రఖవారో ॥19॥

Stanza 20

जानत जहान हनुमानको निवाज्यौ जनjānat jahān hanumānako nivājyau janజానత జహాన హనుమానకో నివాజ్యౌ జన

मन अनुमानि, बलि, बोल न बिसारिये ।man anumāni, bali, bol na bisāriye |మన అనుమాని, బలి, బోల న బిసారియే ।

सेवा-जोग तुलसी कबहुँ कहा चूक परीsevā-jog tulasī kabahum̐ kahā cūk parīసేవా-జోగ తులసీ కబహుఁ కహా చూక పరీ

साहेब सुभाव कपि साहिबी सँभारिये ॥sāheb subhāv kapi sāhibī sam̐bhāriye ||సాహేబ సుభావ కపి సాహిబీ సఁభారియే ॥

अपराधी जानि कीजै सासति सहस भाँतिaparādhī jāni kījai sāsati sahas bhām̐tiఅపరాధీ జాని కీజై సాసతి సహస భాఁతి

मोदक मरै जो, ताहि माहुर न मारिये ।modak marai jo, tāhi māhur na māriye |మోదక మరై జో, తాహి మాహుర న మారియే ।

साहसी समीरके दुलारे रघुबीरजूकेsāhasī samīrake dulāre raghubīrajūkeసాహసీ సమీరకే దులారే రఘుబీరజూకే

बाह पीर महाबीर बेगि ही निवारिये ॥२०॥bāh pīr mahābīr begi hī nivāriye ||20||బాహ పీర మహాబీర బేగి హీ నివారియే ॥20॥

Stanza 21

बालक बिलोकि, बलि, बारेतें आपनो कियोbālak biloki, bali, bāreteṃ āpano kiyoబాలక బిలోకి, బలి, బారేతేం ఆపనో కియో

दीनबंधु दया कीन्हीं निरुपाधि न्यारिये ।dīnabaṃdhu dayā kīnhīṃ nirupādhi nyāriye |దీనబంధు దయా కీన్హీం నిరుపాధి న్యారియే ।

रावरो भरोसो तुलसीके, रावरोई बलrāvaro bharoso tulasīke, rāvaroī balరావరో భరోసో తులసీకే, రావరోఈ బల

आस रावरीयै, दास रावरो बिचारिये ॥ās rāvarīyai, dās rāvaro bicāriye ||ఆస రావరీయై, దాస రావరో బిచారియే ॥

बड़ो बिकराल कलि, काको न बिहाल कियोbaṛo bikarāl kali, kāko na bihāl kiyoబడో బికరాల కలి, కాకో న బిహాల కియో

माथे पगु बलीको, निहारि सो निवारिये ।māthe pagu balīko, nihāri so nivāriye |మాథే పగు బలీకో, నిహారి సో నివారియే ।

केसरीकिसोर, रनरोर, बरजोर बीरkesarīkisor, ranaror, barajor bīrకేసరీకిసోర, రనరోర, బరజోర బీర

बाँहुपीर राहुमातु ज्यौं पछारि मारिये ॥२१॥bām̐hupīr rāhumātu jyauṃ pachāri māriye ||21||బాఁహుపీర రాహుమాతు జ్యౌం పఛారి మారియే ॥21॥

Stanza 22

उथपे थपनथिर थपे उथपनहारuthape thapanathir thape uthapanahārఉథపే థపనథిర థపే ఉథపనహార

केसरीकुमार बल आपनो सँभारिये ।kesarīkumār bal āpano sam̐bhāriye |కేసరీకుమార బల ఆపనో సఁభారియే ।

रामके गुलामनिको कामतरु रामदूतrāmake gulāmaniko kāmataru rāmadūtరామకే గులామనికో కామతరు రామదూత

मोसे दीन दूबरेको तकिया तिहारिये ॥mose dīn dūbareko takiyā tihāriye ||మోసే దీన దూబరేకో తకియా తిహారియే ॥

साहेब समर्थ तोसों तुलसीके माथे परsāheb samartha tosoṃ tulasīke māthe parసాహేబ సమర్థ తోసోం తులసీకే మాథే పర

सोऊ अपराध बिनु बीर, बाँधि मारिये ।soū aparādh binu bīr, bām̐dhi māriye |సోఊ అపరాధ బిను బీర, బాఁధి మారియే ।

पोखरी बिसाल बाँहु, बलि बारिचर पीरpokharī bisāl bām̐hu, bali bāricar pīrపోఖరీ బిసాల బాఁహు, బలి బారిచర పీర

मकरी ज्यौं पकरिकै बदन बिदारिये ॥२२॥makarī jyauṃ pakarikai badan bidāriye ||22||మకరీ జ్యౌం పకరికై బదన బిదారియే ॥22॥

Stanza 23

रामको सनेह, राम साहस लखन सियrāmako saneh, rām sāhas lakhan siyaరామకో సనేహ, రామ సాహస లఖన సియ

रामकी भगति, सोच संकट निवारिये ।rāmakī bhagati, soc saṃkaṭ nivāriye |రామకీ భగతి, సోచ సంకట నివారియే ।

मुद-मरकट रोग-बारिनिधि हेरि हारेmud-marakaṭ rog-bārinidhi heri hāreముద-మరకట రోగ-బారినిధి హేరి హారే

जीव-जामवंतको भरोसो तेरो भारिये ॥jīv-jāmavaṃtako bharoso tero bhāriye ||జీవ-జామవంతకో భరోసో తేరో భారియే ॥

कूदिये कृपाल तुलसी सुप्रेम-पब्बयतेkūdiye kṛpāl tulasī suprem-pabbayateకూదియే కృపాల తులసీ సుప్రేమ-పబ్బయతే

सुथल सुबेल भालु बैठिके बिचारिये ।suthal subel bhālu baiṭhike bicāriye |సుథల సుబేల భాలు బైఠికే బిచారియే ।

महाबीर बाँकुरे बराकी बाँहपीर क्यों नmahābīr bām̐kure barākī bām̐hapīr kyoṃ naమహాబీర బాఁకురే బరాకీ బాఁహపీర క్యోం న

लंकिनी ज्यों लातघात ही मरोरि मारिये ॥२३॥laṃkinī jyoṃ lātaghāt hī marori māriye ||23||లంకినీ జ్యోం లాతఘాత హీ మరోరి మారియే ॥23॥

Stanza 24

लोक-परलोकहूं तिलोक न बिलोकियतlok-paralokahūṃ tilok na bilokiyatలోక-పరలోకహూం తిలోక న బిలోకియత

तोसे समरथ चष चारिहु निहारिये ।tose samarath caṣ cārihu nihāriye |తోసే సమరథ చష చారిహు నిహారియే ।

कर्म, काल, लोकपाल, अग-जग जीवजालkarma, kāl, lokapāl, ag-jag jīvajālకర్మ, కాల, లోకపాల, అగ-జగ జీవజాల

नाथ हाथ सब निज महिमा बिचारिये ॥nāth hāth sab nij mahimā bicāriye ||నాథ హాథ సబ నిజ మహిమా బిచారియే ॥

खास दास रावरो, निवास तेरो तासु उरkhās dās rāvaro, nivās tero tāsu urఖాస దాస రావరో, నివాస తేరో తాసు ఉర

तुलसी सो देव दुखी देखियत भारिये ।tulasī so dev dukhī dekhiyat bhāriye |తులసీ సో దేవ దుఖీ దేఖియత భారియే ।

बात तरुमूल बाँहुसूल कपिकच्छु-बेलिbāt tarumūl bām̐husūl kapikacchu-beliబాత తరుమూల బాఁహుసూల కపికచ్ఛు-బేలి

उपजी सकेलि कपिकेलि ही उखारिये ॥२४॥upajī sakeli kapikeli hī ukhāriye ||24||ఉపజీ సకేలి కపికేలి హీ ఉఖారియే ॥24॥

Stanza 25

करम-कराल-कंस भूमिपालके भरोसेkaram-karāl-kaṃs bhūmipālake bharoseకరమ-కరాల-కంస భూమిపాలకే భరోసే

बकी बकभगिनी काहूतें कहा डरैगी ।bakī bakabhaginī kāhūteṃ kahā ḍaraigī |బకీ బకభగినీ కాహూతేం కహా డరైగీ ।

बड़ी बिकराल बालघातिनी न जात कहिbaṛī bikarāl bālaghātinī na jāt kahiబడీ బికరాల బాలఘాతినీ న జాత కహి

बाँहुबल बालक छबीले छोटे छरैगी ॥bām̐hubal bālak chabīle choṭe charaigī ||బాఁహుబల బాలక ఛబీలే ఛోటే ఛరైగీ ॥

आई है बनाइ बेष आप ही बिचारि देखāī hai banāi beṣ āp hī bicāri dekhఆఈ హై బనాఇ బేష ఆప హీ బిచారి దేఖ

पाप जाय सबको गुनीके पाले परैगी ।pāp jāy sabako gunīke pāle paraigī |పాప జాయ సబకో గునీకే పాలే పరైగీ ।

पूतना पिसाचिनी ज्यौं कपिकान्ह तुलसीकीpūtanā pisācinī jyauṃ kapikānha tulasīkīపూతనా పిసాచినీ జ్యౌం కపికాన్హ తులసీకీ

बाहपीर महाबीर, तेरे मारे मरैगी ॥२५॥bāhapīr mahābīr, tere māre maraigī ||25||బాహపీర మహాబీర, తేరే మారే మరైగీ ॥25॥

Stanza 26

भालकी कि कालकी कि रोषकी त्रिदोषकी हैbhālakī ki kālakī ki roṣakī tridoṣakī haiభాలకీ కి కాలకీ కి రోషకీ త్రిదోషకీ హై

बेदन बिषम पाप-ताप छलछाँहकी ।bedan biṣam pāp-tāp chalachām̐hakī |బేదన బిషమ పాప-తాప ఛలఛాఁహకీ ।

करमन कूटकी कि जंत्रमंत्र बूटकीkaraman kūṭakī ki jaṃtramaṃtra būṭakīకరమన కూటకీ కి జంత్రమంత్ర బూటకీ

पराहि जाहि पापिनी मलीन मनमाँहकी ॥parāhi jāhi pāpinī malīn manamām̐hakī ||పరాహి జాహి పాపినీ మలీన మనమాఁహకీ ॥

पैहहि सजाय नत कहत बजाय तोहिpaihahi sajāy nat kahat bajāy tohiపైహహి సజాయ నత కహత బజాయ తోహి

बावरी न होहि बानि जानि कपिनाँहकी ।bāvarī na hohi bāni jāni kapinām̐hakī |బావరీ న హోహి బాని జాని కపినాఁహకీ ।

आन हनुमानकी दोहाई बलवानकीān hanumānakī dohāī balavānakīఆన హనుమానకీ దోహాఈ బలవానకీ

सपथ महाबीरकी जो रहै पीर बाँहकी ॥२६॥sapath mahābīrakī jo rahai pīr bām̐hakī ||26||సపథ మహాబీరకీ జో రహై పీర బాఁహకీ ॥26॥

Stanza 27

सिंहिका सँहारि बल, सुरसा सुधारि छलsiṃhikā sam̐hāri bal, surasā sudhāri chalసింహికా సఁహారి బల, సురసా సుధారి ఛల

लंकिनी पछारि मारि बाटिका उजारी है ।laṃkinī pachāri māri bāṭikā ujārī hai |లంకినీ పఛారి మారి బాటికా ఉజారీ హై ।

लंक परजारि मकरी बिदारि बारबारlaṃk parajāri makarī bidāri bārabārలంక పరజారి మకరీ బిదారి బారబార

जातुधान धारि धूरिधानी करि डारी है ॥jātudhān dhāri dhūridhānī kari ḍārī hai ||జాతుధాన ధారి ధూరిధానీ కరి డారీ హై ॥

तोरि जमकातरि मदोदरि कढ़ोरि आनीtori jamakātari madodari kaṛhori ānīతోరి జమకాతరి మదోదరి కఢోరి ఆనీ

रावनकी रानी मेघनाद महतारी है ।rāvanakī rānī meghanād mahatārī hai |రావనకీ రానీ మేఘనాద మహతారీ హై ।

भीर बाँहपीरकी निपट राखी महाबीरbhīr bām̐hapīrakī nipaṭ rākhī mahābīrభీర బాఁహపీరకీ నిపట రాఖీ మహాబీర

कौनके सकोच तुलसीके सोच भारी है ॥२७॥kaunake sakoc tulasīke soc bhārī hai ||27||కౌనకే సకోచ తులసీకే సోచ భారీ హై ॥27॥

Stanza 28

तेरो बालकेलि बीर सुनि सहमत धीरtero bālakeli bīr suni sahamat dhīrతేరో బాలకేలి బీర సుని సహమత ధీర

भूलत सरीरसुधि सक्र-रबि-राहुकी ।bhūlat sarīrasudhi sakra-rabi-rāhukī |భూలత సరీరసుధి సక్ర-రబి-రాహుకీ ।

तेरी बाँह बसत बिसोक लोकपाल सबterī bām̐h basat bisok lokapāl sabతేరీ బాఁహ బసత బిసోక లోకపాల సబ

तेरो नाम लेत रहै आरति न काहुकी ॥tero nām let rahai ārati na kāhukī ||తేరో నామ లేత రహై ఆరతి న కాహుకీ ॥

साम दान भेद बिधि बेदहू लबेद सिधिsām dān bhed bidhi bedahū labed sidhiసామ దాన భేద బిధి బేదహూ లబేద సిధి

हाथ कपिनाथहीके चोटी चोर साहुकी ।hāth kapināthahīke coṭī cor sāhukī |హాథ కపినాథహీకే చోటీ చోర సాహుకీ ।

आलस अनख परिहासकै सिखावन हैālas anakh parihāsakai sikhāvan haiఆలస అనఖ పరిహాసకై సిఖావన హై

एते दिन रही पीर तुलसीके बाहुकी ॥२८॥ete din rahī pīr tulasīke bāhukī ||28||ఏతే దిన రహీ పీర తులసీకే బాహుకీ ॥28॥

Stanza 29

टूकनिको घर-घर डोलत कँगाल बोलिṭūkaniko ghar-ghar ḍolat kam̐gāl boliటూకనికో ఘర-ఘర డోలత కఁగాల బోలి

बाल ज्यों कृपाल नतपाल पालि पोसो है ।bāl jyoṃ kṛpāl natapāl pāli poso hai |బాల జ్యోం కృపాల నతపాల పాలి పోసో హై ।

कीन्ही है सँभार सार अंजनीकुमार बीरkīnhī hai sam̐bhār sār aṃjanīkumār bīrకీన్హీ హై సఁభార సార అంజనీకుమార బీర

आपनो बिसारिहैं न मेरेहू भरोसो है ॥āpano bisārihaiṃ na merehū bharoso hai ||ఆపనో బిసారిహైం న మేరేహూ భరోసో హై ॥

इतनो परेखो सब भाँति समरथ आजुitano parekho sab bhām̐ti samarath ājuఇతనో పరేఖో సబ భాఁతి సమరథ ఆజు

कपिराज साँची कहौं को तिलोक तोसो है ।kapirāj sām̐cī kahauṃ ko tilok toso hai |కపిరాజ సాఁచీ కహౌం కో తిలోక తోసో హై ।

सासति सहत दास कीजे पेखि परिहासsāsati sahat dās kīje pekhi parihāsసాసతి సహత దాస కీజే పేఖి పరిహాస

चीरीको मरन खेल बालकनिको सो है ॥२९॥cīrīko maran khel bālakaniko so hai ||29||చీరీకో మరన ఖేల బాలకనికో సో హై ॥29॥

Stanza 30

आपने ही पापतें त्रितापतें कि सापतेंāpane hī pāpateṃ tritāpateṃ ki sāpateṃఆపనే హీ పాపతేం త్రితాపతేం కి సాపతేం

बढ़ी है बाँहबेदन कही न सहि जाति है ।baṛhī hai bām̐habedan kahī na sahi jāti hai |బఢీ హై బాఁహబేదన కహీ న సహి జాతి హై ।

औषध अनेक जंत्र-मंत्र-टोटकादि कियेauṣadh anek jaṃtra-maṃtra-ṭoṭakādi kiyeఔషధ అనేక జంత్ర-మంత్ర-టోటకాది కియే

बादि भये देवता मनाये अधिकाति है ॥bādi bhaye devatā manāye adhikāti hai ||బాది భయే దేవతా మనాయే అధికాతి హై ॥

करतार, भरतार, हरतार, कर्म, कालkaratār, bharatār, haratār, karma, kālకరతార, భరతార, హరతార, కర్మ, కాల

को है जगजाल जो न मानत इताति है ।ko hai jagajāl jo na mānat itāti hai |కో హై జగజాల జో న మానత ఇతాతి హై ।

चेरो तेरो तुलसी तू मेरो कह्यो रामदूतcero tero tulasī tū mero kahyo rāmadūtచేరో తేరో తులసీ తూ మేరో కహ్యో రామదూత

ढील तेरी बीर मोहि पीरतें पिराति है ॥३०॥ḍhīl terī bīr mohi pīrateṃ pirāti hai ||30||ఢీల తేరీ బీర మోహి పీరతేం పిరాతి హై ॥30॥

Stanza 31

दूत रामरायको, सपूत पूत बायकोdūt rāmarāyako, sapūt pūt bāyakoదూత రామరాయకో, సపూత పూత బాయకో

समत्थ हाथ पायको सहाय असहायको ।samattha hāth pāyako sahāy asahāyako |సమత్థ హాథ పాయకో సహాయ అసహాయకో ।

बाँकी बिरदावली बिदित बेद गाइयतbām̐kī biradāvalī bidit bed gāiyatబాఁకీ బిరదావలీ బిదిత బేద గాఇయత

रावन सो भट भयो मुठिकाके घायको ॥rāvan so bhaṭ bhayo muṭhikāke ghāyako ||రావన సో భట భయో ముఠికాకే ఘాయకో ॥

एते बड़े साहेब समर्थको निवाजो आजete baṛe sāheb samarthako nivājo ājఏతే బడే సాహేబ సమర్థకో నివాజో ఆజ

सीदत सुसेवक बचन मन कायको ।sīdat susevak bacan man kāyako |సీదత సుసేవక బచన మన కాయకో ।

थोरी बाँहपीरकी बड़ी गलानि तुलसीकोthorī bām̐hapīrakī baṛī galāni tulasīkoథోరీ బాఁహపీరకీ బడీ గలాని తులసీకో

कौन पाप कोप, लोप प्रगट प्रभायको ॥३१॥kaun pāp kop, lop pragaṭ prabhāyako ||31||కౌన పాప కోప, లోప ప్రగట ప్రభాయకో ॥31॥

Stanza 32

देवी देव दनुज मनुज मुनि सिद्ध नागdevī dev danuj manuj muni siddha nāgదేవీ దేవ దనుజ మనుజ ముని సిద్ధ నాగ

छोटे बड़े जीव जेते चेतन अचेत हैं ।choṭe baṛe jīv jete cetan acet haiṃ |ఛోటే బడే జీవ జేతే చేతన అచేత హైం ।

पूतना पिसाची जातुधानी जातुधान बामpūtanā pisācī jātudhānī jātudhān bāmపూతనా పిసాచీ జాతుధానీ జాతుధాన బామ

रामदूतकी रजाइ माथे मानि लेत हैं ॥rāmadūtakī rajāi māthe māni let haiṃ ||రామదూతకీ రజాఇ మాథే మాని లేత హైం ॥

घोर जंत्र मंत्र कूट कपट कुरोग जोगghor jaṃtra maṃtra kūṭ kapaṭ kurog jogఘోర జంత్ర మంత్ర కూట కపట కురోగ జోగ

हनूमान आन सुनि छाड़त निकेत हैं ।hanūmān ān suni chāṛat niket haiṃ |హనూమాన ఆన సుని ఛాడత నికేత హైం ।

क्रोध कीजे कर्मको प्रबोध कीजे तुलसीकोkrodh kīje karmako prabodh kīje tulasīkoక్రోధ కీజే కర్మకో ప్రబోధ కీజే తులసీకో

सोध कीजे तिनको जो दोष दुख देत हैं ॥३२॥sodh kīje tinako jo doṣ dukh det haiṃ ||32||సోధ కీజే తినకో జో దోష దుఖ దేత హైం ॥32॥

Stanza 33

तेरे बल बानर जिताये रन रावनसोंtere bal bānar jitāye ran rāvanasoṃతేరే బల బానర జితాయే రన రావనసోం

तेरे घाले जातुधान भये घर-घरके ।tere ghāle jātudhān bhaye ghar-gharake |తేరే ఘాలే జాతుధాన భయే ఘర-ఘరకే ।

तेरे बल रामराज किये सब सुरकाजtere bal rāmarāj kiye sab surakājతేరే బల రామరాజ కియే సబ సురకాజ

सकल समाज साज साजे रघुबरके ॥sakal samāj sāj sāje raghubarake ||సకల సమాజ సాజ సాజే రఘుబరకే ॥

तेरो गुनगान सुनि गीरबान पुलकतtero gunagān suni gīrabān pulakatతేరో గునగాన సుని గీరబాన పులకత

सजल बिलोचन बिरंचि हरि हरके ।sajal bilocan biraṃci hari harake |సజల బిలోచన బిరంచి హరి హరకే ।

तुलसीके माथेपर हाथ फेरो कीसनाथtulasīke māthepar hāth phero kīsanāthతులసీకే మాథేపర హాథ ఫేరో కీసనాథ

देखिये न दास दुखी तोसे कनिगरके ॥३३॥dekhiye na dās dukhī tose kanigarake ||33||దేఖియే న దాస దుఖీ తోసే కనిగరకే ॥33॥

Stanza 34

पालो तेरे टूकको परेहू चूक मूकिये नpālo tere ṭūkako parehū cūk mūkiye naపాలో తేరే టూకకో పరేహూ చూక మూకియే న

कूर कौड़ी दूको हौं आपनी ओर हेरिये ।kūr kauṛī dūko hauṃ āpanī or heriye |కూర కౌడీ దూకో హౌం ఆపనీ ఓర హేరియే ।

भोरानाथ भोरेही सरोष होत थोरे दोषbhorānāth bhorehī saroṣ hot thore doṣభోరానాథ భోరేహీ సరోష హోత థోరే దోష

पोषि तोषि थापि आपनो न अवडेरिये ॥poṣi toṣi thāpi āpano na avaḍeriye ||పోషి తోషి థాపి ఆపనో న అవడేరియే ॥

अंबु तू हौं अंबुचर, अंब तू हौं डिंभ, सो नaṃbu tū hauṃ aṃbucar, aṃb tū hauṃ ḍiṃbh, so naఅంబు తూ హౌం అంబుచర, అంబ తూ హౌం డింభ, సో న

बूझिये बिलंब अवलंब मेरे तेरिये ।būjhiye bilaṃb avalaṃb mere teriye |బూఝియే బిలంబ అవలంబ మేరే తేరియే ।

बालक बिकल जानि पाहि प्रेम पहिचानिbālak bikal jāni pāhi prem pahicāniబాలక బికల జాని పాహి ప్రేమ పహిచాని

तुलसीकी बाह पर लामीलूम फेरिये ॥३४॥tulasīkī bāh par lāmīlūm pheriye ||34||తులసీకీ బాహ పర లామీలూమ ఫేరియే ॥34॥

Stanza 35

घेरि लियो रोगनि कुजोगनि कुलोगनि ज्यौंgheri liyo rogani kujogani kulogani jyauṃఘేరి లియో రోగని కుజోగని కులోగని జ్యౌం

बासर जलद घन घटा धुकि धाई है ।bāsar jalad ghan ghaṭā dhuki dhāī hai |బాసర జలద ఘన ఘటా ధుకి ధాఈ హై ।

बरसत बारि पीर जारिये जवासे जसbarasat bāri pīr jāriye javāse jasబరసత బారి పీర జారియే జవాసే జస

रोष बिनु दोष, धूम-मूल मलिनाई है ॥roṣ binu doṣ, dhūm-mūl malināī hai ||రోష బిను దోష, ధూమ-మూల మలినాఈ హై ॥

करुनानिधान हनुमान महाबलवानkarunānidhān hanumān mahābalavānకరునానిధాన హనుమాన మహాబలవాన

हेरि हँसि हाँकि फूँकि फौजें तैं उड़ाई है ।heri ham̐si hām̐ki phūm̐ki phaujeṃ taiṃ uṛāī hai |హేరి హఁసి హాఁకి ఫూఁకి ఫౌజేం తైం ఉడాఈ హై ।

खाये हुतो तुलसी कुरोग राढ़ राकसनि,khāye huto tulasī kurog rāṛh rākasani,ఖాయే హుతో తులసీ కురోగ రాఢ రాకసని,

केसरीकिसोर राखे बीर बरिआई है ॥३५॥kesarīkisor rākhe bīr bariāī hai ||35||కేసరీకిసోర రాఖే బీర బరిఆఈ హై ॥35॥

Stanza 36

रामगुलाम तुही हनुमानrāmagulām tuhī hanumānరామగులామ తుహీ హనుమాన

गोसाँइ सुसाँइ सदा अनुकूलो ।gosām̐i susām̐i sadā anukūlo |గోసాఁఇ సుసాఁఇ సదా అనుకూలో ।

पाल्यो हौं बाल ज्यों आखर दूpālyo hauṃ bāl jyoṃ ākhar dūపాల్యో హౌం బాల జ్యోం ఆఖర దూ

पितु मातु सों मंगल मोद समूलो ॥pitu mātu soṃ maṃgal mod samūlo ||పితు మాతు సోం మంగల మోద సమూలో ॥

बाँहकी बेदन बाँहपगारbām̐hakī bedan bām̐hapagārబాఁహకీ బేదన బాఁహపగార

पुकारत आरत आनंद भूलो ।pukārat ārat ānaṃd bhūlo |పుకారత ఆరత ఆనంద భూలో ।

श्रीरघुबीर निवारिये पीरśrīraghubīr nivāriye pīrశ్రీరఘుబీర నివారియే పీర

रहौं दरबार परो लटि लूलो ॥३६॥rahauṃ darabār paro laṭi lūlo ||36||రహౌం దరబార పరో లటి లూలో ॥36॥

Stanza 37

कालकी करालता करम कठिनाई कीधौंkālakī karālatā karam kaṭhināī kīdhauṃకాలకీ కరాలతా కరమ కఠినాఈ కీధౌం

पापके प्रभावकी सुभाय बाय बावरे ।pāpake prabhāvakī subhāy bāy bāvare |పాపకే ప్రభావకీ సుభాయ బాయ బావరే ।

बेदन कुभाँति सो सही न जाति राति दिनbedan kubhām̐ti so sahī na jāti rāti dinబేదన కుభాఁతి సో సహీ న జాతి రాతి దిన

सोई बाँह गही जो गही समीरडावरे ॥soī bām̐h gahī jo gahī samīraḍāvare ||సోఈ బాఁహ గహీ జో గహీ సమీరడావరే ॥

लायो तरु तुलसी तिहारो सो निहारि बारिlāyo taru tulasī tihāro so nihāri bāriలాయో తరు తులసీ తిహారో సో నిహారి బారి

सींचिये मलीन भो तयो है तिहूँ तावरे ।sīṃciye malīn bho tayo hai tihūm̐ tāvare |సీంచియే మలీన భో తయో హై తిహూఁ తావరే ।

भूतनिकी आपनी परायेकी कृपानिधानbhūtanikī āpanī parāyekī kṛpānidhānభూతనికీ ఆపనీ పరాయేకీ కృపానిధాన

जानियत सबहीकी रीति राम रावरे ॥३७॥jāniyat sabahīkī rīti rām rāvare ||37||జానియత సబహీకీ రీతి రామ రావరే ॥37॥

Stanza 38

पायँपीर पेटपीर बाँहपीर मुँहपीरpāyam̐pīr peṭapīr bām̐hapīr mum̐hapīrపాయఁపీర పేటపీర బాఁహపీర ముఁహపీర

जरजर सकल सरीर पीरमई है ।jarajar sakal sarīr pīramaī hai |జరజర సకల సరీర పీరమఈ హై ।

देव भूत पितर करम खल काल ग्रहdev bhūt pitar karam khal kāl grahదేవ భూత పితర కరమ ఖల కాల గ్రహ

मोहिपर दवरि दमानक सी दई है ॥mohipar davari damānak sī daī hai ||మోహిపర దవరి దమానక సీ దఈ హై ॥

हौं तो बिन मोलके बिकानो बलि बारेही तेंhauṃ to bin molake bikāno bali bārehī teṃహౌం తో బిన మోలకే బికానో బలి బారేహీ తేం

ओट रामनामकी ललाट लिखि लई है ।oṭ rāmanāmakī lalāṭ likhi laī hai |ఓట రామనామకీ లలాట లిఖి లఈ హై ।

कुंभजके किंकर बिकल बूड़े गोखुरनिkuṃbhajake kiṃkar bikal būṛe gokhuraniకుంభజకే కింకర బికల బూడే గోఖురని

हाय रामराय ऐसी हाल कहूँ भई है ॥३८॥hāy rāmarāy aisī hāl kahūm̐ bhaī hai ||38||హాయ రామరాయ ఐసీ హాల కహూఁ భఈ హై ॥38॥

Stanza 39

बाहुक-सुबाहु नीच लीचर-मरीच मिलिbāhuk-subāhu nīc līcar-marīc miliబాహుక-సుబాహు నీచ లీచర-మరీచ మిలి

मुँहपीर-केतुजा कुरोग जातुधान हैं ।mum̐hapīr-ketujā kurog jātudhān haiṃ |ముఁహపీర-కేతుజా కురోగ జాతుధాన హైం ।

राम नाम जगजाप कियो चहों सानुरागrām nām jagajāp kiyo cahoṃ sānurāgరామ నామ జగజాప కియో చహోం సానురాగ

काल कैसे दूत भूत कहा मेरे मान हैं ॥kāl kaise dūt bhūt kahā mere mān haiṃ ||కాల కైసే దూత భూత కహా మేరే మాన హైం ॥

सुमिरे सहाय रामलखन आखर दोऊsumire sahāy rāmalakhan ākhar doūసుమిరే సహాయ రామలఖన ఆఖర దోఊ

जिनके समूह साके जागत जहान हैं ।jinake samūh sāke jāgat jahān haiṃ |జినకే సమూహ సాకే జాగత జహాన హైం ।

तुलसी सँभारि ताड़का-सँहारि भारी भटtulasī sam̐bhāri tāṛakā-sam̐hāri bhārī bhaṭతులసీ సఁభారి తాడకా-సఁహారి భారీ భట

बेधे बरगदसे बनाइ बानवान हैं ॥३९॥bedhe baragadase banāi bānavān haiṃ ||39||బేధే బరగదసే బనాఇ బానవాన హైం ॥39॥

Stanza 40

बालपने सूधे मन राम सनमुख भयोbālapane sūdhe man rām sanamukh bhayoబాలపనే సూధే మన రామ సనముఖ భయో

रामनाम लेत माँगि खात टूकटाक हौं ।rāmanām let mām̐gi khāt ṭūkaṭāk hauṃ |రామనామ లేత మాఁగి ఖాత టూకటాక హౌం ।

पर्यो लोकरीतिमें पुनीत प्रीति रामरायparyo lokarītimeṃ punīt prīti rāmarāyపర్యో లోకరీతిమేం పునీత ప్రీతి రామరాయ

मोहबस बैठो तोरि तरकितराक हौं ॥mohabas baiṭho tori tarakitarāk hauṃ ||మోహబస బైఠో తోరి తరకితరాక హౌం ॥

खोटे-खोटे आचरन आचरत अपनायोkhoṭe-khoṭe ācaran ācarat apanāyoఖోటే-ఖోటే ఆచరన ఆచరత అపనాయో

अंजनीकुमार सोध्यो रामपानि पाक हौं ।aṃjanīkumār sodhyo rāmapāni pāk hauṃ |అంజనీకుమార సోధ్యో రామపాని పాక హౌం ।

तुलसी गोसाइँ भयो भोंड़े दिन भूलि गयोtulasī gosāim̐ bhayo bhoṃṛe din bhūli gayoతులసీ గోసాఇఁ భయో భోండే దిన భూలి గయో

ताको फल पावत निदान परिपाक हौं ॥४०॥tāko phal pāvat nidān paripāk hauṃ ||40||తాకో ఫల పావత నిదాన పరిపాక హౌం ॥40॥

Stanza 41

असन-बसन-हीन बिषम-बिषाद-लीनasan-basan-hīn biṣam-biṣād-līnఅసన-బసన-హీన బిషమ-బిషాద-లీన

देखि दीन दूबरो करै न हाय-हाय को ।dekhi dīn dūbaro karai na hāy-hāy ko |దేఖి దీన దూబరో కరై న హాయ-హాయ కో ।

तुलसी अनाथसो सनाथ रघुनाथ कियोtulasī anāthaso sanāth raghunāth kiyoతులసీ అనాథసో సనాథ రఘునాథ కియో

दियो फल सीलसिंधु आपने सुभायको ॥diyo phal sīlasiṃdhu āpane subhāyako ||దియో ఫల సీలసింధు ఆపనే సుభాయకో ॥

नीच यहि बीच पति पाइ भरुहाइगोnīc yahi bīc pati pāi bharuhāigoనీచ యహి బీచ పతి పాఇ భరుహాఇగో

बिहाइ प्रभु-भजन बचन मन कायको ।bihāi prabhu-bhajan bacan man kāyako |బిహాఇ ప్రభు-భజన బచన మన కాయకో ।

तातें तनु पेषियत घोर बरतोर मिसtāteṃ tanu peṣiyat ghor barator misతాతేం తను పేషియత ఘోర బరతోర మిస

फूटि-फूटि निकसत लोन रामरायको ॥४१॥phūṭi-phūṭi nikasat lon rāmarāyako ||41||ఫూటి-ఫూటి నికసత లోన రామరాయకో ॥41॥

Stanza 42

जिओं जग जानकीजीवनको कहाइ जनjioṃ jag jānakījīvanako kahāi janజిఓం జగ జానకీజీవనకో కహాఇ జన

मरिबेको बारानसी बारि सुरसरिको ।maribeko bārānasī bāri surasariko |మరిబేకో బారానసీ బారి సురసరికో ।

तुलसीके दुहूँ हाथ मोदक है ऐसे ठाउँtulasīke duhūm̐ hāth modak hai aise ṭhāum̐తులసీకే దుహూఁ హాథ మోదక హై ఐసే ఠాఉఁ

जाके जिये मुये सोच करिहेँ न लरिको ॥jāke jiye muye soc karihem̐ na lariko ||జాకే జియే ముయే సోచ కరిహేఁ న లరికో ॥

मोको झूठो सांचो लोग रामको कहत सबmoko jhūṭho sāṃco log rāmako kahat sabమోకో ఝూఠో సాంచో లోగ రామకో కహత సబ

मेरे मन मान है न हरको न हरिको ।mere man mān hai na harako na hariko |మేరే మన మాన హై న హరకో న హరికో ।

भारी पीर दुसह सरीरतें बिहाल होतbhārī pīr dusah sarīrateṃ bihāl hotభారీ పీర దుసహ సరీరతేం బిహాల హోత

सोऊ रघुबीर बिनु सके दूर करिको ॥४२॥soū raghubīr binu sake dūr kariko ||42||సోఊ రఘుబీర బిను సకే దూర కరికో ॥42॥

Stanza 43

सीतापति साहेब सहाय हनुमान नितsītāpati sāheb sahāy hanumān nitసీతాపతి సాహేబ సహాయ హనుమాన నిత

हित उपदेसको महेस मानो गुरुकै ।hit upadesako mahes māno gurukai |హిత ఉపదేసకో మహేస మానో గురుకై ।

मानस बचन काय सरन तिहारे पायmānas bacan kāy saran tihāre pāyమానస బచన కాయ సరన తిహారే పాయ

तुम्हे भरोसे सुर मैं न जाने सुरकै ॥tumhe bharose sur maiṃ na jāne surakai ||తుమ్హే భరోసే సుర మైం న జానే సురకై ॥

व्याधि भूतजनित उपाधि काहू खलकोvyādhi bhūtajanit upādhi kāhū khalakoవ్యాధి భూతజనిత ఉపాధి కాహూ ఖలకో

समाधि कीजे तुलसीको जानि जन फुरकै ।samādhi kīje tulasīko jāni jan phurakai |సమాధి కీజే తులసీకో జాని జన ఫురకై ।

कपिनाथ रघुनाथ भोलानाथ भूतनाथkapināth raghunāth bholānāth bhūtanāthకపినాథ రఘునాథ భోలానాథ భూతనాథ

रोगसिंधु क्यों न डारियत गाय खुरकै ॥४३॥rogasiṃdhu kyoṃ na ḍāriyat gāy khurakai ||43||రోగసింధు క్యోం న డారియత గాయ ఖురకై ॥43॥

Stanza 44

कहाँ हनुमानसों सुजान रामरायसोkahām̐ hanumānasoṃ sujān rāmarāyasoకహాఁ హనుమానసోం సుజాన రామరాయసో

कृपानिधान संकरसों सावधान सुनिये ।kṛpānidhān saṃkarasoṃ sāvadhān suniye |కృపానిధాన సంకరసోం సావధాన సునియే ।

हरष विषाद राग रोष गुन दोषमईharaṣ viṣād rāg roṣ gun doṣamaīహరష విషాద రాగ రోష గున దోషమఈ

बिरची बिरंचि सब देखियत दुनिये ॥biracī biraṃci sab dekhiyat duniye ||బిరచీ బిరంచి సబ దేఖియత దునియే ॥

माया जीव कालके करमके सुभायकेmāyā jīv kālake karamake subhāyakeమాయా జీవ కాలకే కరమకే సుభాయకే

करैया राम बेद कहैं साँची मन गुनिये ।karaiyā rām bed kahaiṃ sām̐cī man guniye |కరైయా రామ బేద కహైం సాఁచీ మన గునియే ।

तुम्हते कहा न होय हाहा सो बुझैये मोहिtumhate kahā na hoy hāhā so bujhaiye mohiతుమ్హతే కహా న హోయ హాహా సో బుఝైయే మోహి

हौं हूँ रहों मौन ही बयो सो जानि लुनिये ॥४४॥hauṃ hūm̐ rahoṃ maun hī bayo so jāni luniye ||44||హౌం హూఁ రహోం మౌన హీ బయో సో జాని లునియే ॥44॥