ପ୍ରସାଦ ଓ ପର୍ବର ରନ୍ଧନ ପ୍ରଣାଳୀ
ପୂଜା ଓ ପର୍ବର ପାରମ୍ପରିକ ଭୋଗ — ପଞ୍ଚାମୃତ, ମୋଦକ, କ୍ଷୀରି, ଠେକୁଆ, ପୋଙ୍ଗଲ ଆଦି — ପରିମାଣ, ପ୍ରଣାଳୀ ଓ କେଉଁ ଦିନ ଲାଗି ହୁଏ ସେ ସହିତ।
ପ୍ରଣାଳୀ22
ଶସ୍ୟ ବିନା7ପ୍ରାୟତଃ ବ୍ରତ ଦିନ ତିଆରି ହୁଏ
ଉପବାସ ଓ ଭୋଗର ପରମ୍ପରା ପରିବାର, ଅଞ୍ଚଳ ଓ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଅନୁସାରେ ଭିନ୍ନ — କେହି କେହି ଲୁଣ, କ୍ଷୀର, ଚିନି ବା କେତେକ ପନିପରିବା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଛାଡ଼ନ୍ତି। ନିଜ ପରମ୍ପରା ଓ ବଡ଼ମାନଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ମାନନ୍ତୁ।
- ପଞ୍ଚାମୃତ ପାଞ୍ଚ ଅମୃତ — କ୍ଷୀର, ଦହି, ଘିଅ, ମହୁ ଓ ଚିନି — ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ଓ ପରେ ପ୍ରସାଦ ଭାବେ ବଣ୍ଟାଯାଏ। ଶସ୍ୟ ନାହିଁଲୁଣ ନାହିଁପିଆଜ ବା ରସୁଣ ନାହିଁ
- ଚରଣାମୃତ ତୁଳସୀ ସହ କ୍ଷୀର ବା ଦହିର ଏକ ହାଲୁକା, ସୁଗନ୍ଧିତ ଅର୍ପଣ, ଆରତୀ ପରେ ଚାମଚରେ ଦିଆଯାଏ। ଶସ୍ୟ ନାହିଁଲୁଣ ନାହିଁପିଆଜ ବା ରସୁଣ ନାହିଁ
- ଛଣା ମୋଦକ (ତଳଣୀଚେ ମୋଦକ) ନଡ଼ିଆ ଓ ଗୁଡ଼ର ମିଠା ପୁର ଥିବା କୁରକୁରିଆ ଗହମ ଅଟା ମୋଦକ — ଗଣେଶଙ୍କ ପ୍ରିୟ ମିଠା। ଲୁଣ ନାହିଁପିଆଜ ବା ରସୁଣ ନାହିଁ
- ଉକଡ଼ୀଚେ ମୋଦକ (ଭାପରେ ସିଝା ଚାଉଳ ମୋଦକ) ନଡ଼ିଆ-ଗୁଡ଼ ପୁର ଥିବା ଚାଉଳ ଅଟାର ନରମ ଭାପ ମୋଦକ, ଏକ ଚାମଚ ଘିଅ ସହ ପରଷାଯାଏ। ଲୁଣ ନାହିଁପିଆଜ ବା ରସୁଣ ନାହିଁ
- ସୁଜି ଶୀରା (ସୁଜି ହାଲୁଆ) ଘିଅରେ ଭଜା ସୁଜି କ୍ଷୀର ଓ ଚିନି ସହ ରନ୍ଧା — ପାରମ୍ପରିକ ସତ୍ୟନାରାୟଣ ପ୍ରସାଦ। ଲୁଣ ନାହିଁପିଆଜ ବା ରସୁଣ ନାହିଁ
- କଡ଼ା ପ୍ରସାଦ (ଗହମ ଅଟା ହାଲୁଆ) ସମାନ ଭାଗରେ ଗହମ ଅଟା, ଘିଅ ଓ ଚିନି — ଗୁରୁଦ୍ୱାରାର ପବିତ୍ର ଅର୍ପଣ, ଗୁରୁ ନାନକ ଜୟନ୍ତୀ ଓ ଅରଦାସ ପାଇଁ ଘରେ ମଧ୍ୟ ତିଆରି ହୁଏ। ଲୁଣ ନାହିଁପିଆଜ ବା ରସୁଣ ନାହିଁ
- ଚାଉଳ କ୍ଷୀରୀ କ୍ରିମି ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କ୍ଷୀରରେ ଧୀରେ ରନ୍ଧା ଚାଉଳ — ଶରଦ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା, ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ଅନେକ ପର୍ବରେ ଅର୍ପିତ। ଲୁଣ ନାହିଁପିଆଜ ବା ରସୁଣ ନାହିଁ
- ସାବୁଦାନା ଖେଚୁଡ଼ି ଚିନାବାଦାମ, ଆଳୁ ଓ ଜିରା ସହ ଭିଜା ସାବୁଦାନା — ଏକ ପେଟ ଭରା ଉପବାସ ଭୋଜନ। ଶସ୍ୟ ନାହିଁକେବଳ ସେନ୍ଧା ଲୁଣପିଆଜ ବା ରସୁଣ ନାହିଁ
- କୁଟ୍ଟୁ ପୁରି (ବକହ୍ୱିଟ୍ ପୁରି) ଆଳୁ ସହ ବନ୍ଧା କୁଟ୍ଟୁ ଅଟାର ନରମ ପୁରି — ନବରାତ୍ରି ଉପବାସର ପ୍ରିୟ ରୁଟି। ଶସ୍ୟ ନାହିଁକେବଳ ସେନ୍ଧା ଲୁଣପିଆଜ ବା ରସୁଣ ନାହିଁ
- ସିଙ୍ଘଡ଼ା ଅଟା ହାଲୁଆ (ପାଣିଫଳ ଅଟା ହାଲୁଆ) ଉପବାସ ଦିନ ପାଇଁ ପାଣିଫଳ ଅଟାର ଏକ ଶୀଘ୍ର, ସମୃଦ୍ଧ ହାଲୁଆ। ଶସ୍ୟ ନାହିଁଲୁଣ ନାହିଁପିଆଜ ବା ରସୁଣ ନାହିଁ
- ରାଶି ଲଡ଼ୁ (ରାଶି ଓ ଗୁଡ଼ ଲଡ଼ୁ) ଭଜା ରାଶି ଓ ଗୁଡ଼ର ଉଷ୍ମ ଲଡ଼ୁ, ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତିରେ ବଣ୍ଟାଯାଏ। ଲୁଣ ନାହିଁପିଆଜ ବା ରସୁଣ ନାହିଁ
- ପୁରଣ ପୋଳି ମିଠା ବୁଟ ଡାଲି ଓ ଗୁଡ଼ ପୁର ଦିଆ ନରମ ରୁଟି — ହୋଲି ଓ ଗୁଡ଼ି ପାଡ଼ୱାର ପର୍ବ ନୈବେଦ୍ୟ। ଲୁଣ ନାହିଁପିଆଜ ବା ରସୁଣ ନାହିଁ
- ସକ୍କରାଇ ପୋଙ୍ଗଲ (ମିଠା ପୋଙ୍ଗଲ) ଗୁଡ଼ ଓ ଘିଅ ସହ ରନ୍ଧା ଚାଉଳ ଓ ମୁଗ ଡାଲି — ଯେଉଁ ବ୍ୟଞ୍ଜନରୁ ଫସଲ ପର୍ବର ନାମ ଆସିଛି। ଲୁଣ ନାହିଁପିଆଜ ବା ରସୁଣ ନାହିଁ
- ତିଲକୁଟ ଗୁଡ଼ ବା ଚିନି ସହ କୁଟା ରାଶିର କୁରକୁରିଆ ଚକତି — ବିହାର ଓ ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡର ସଂକ୍ରାନ୍ତି ମିଠା। ଲୁଣ ନାହିଁପିଆଜ ବା ରସୁଣ ନାହିଁ
- ଠେକୁଆ କାଠ ଛାଞ୍ଚରେ ଗଢ଼ା କୁରକୁରିଆ ଗହମ-ଗୁଡ଼ ବିସ୍କୁଟ — ଛଠର ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରସାଦ। ଲୁଣ ନାହିଁପିଆଜ ବା ରସୁଣ ନାହିଁ
- ଗୁଜିଆ ଖୁଆ, ସୁଜି ଓ ଶୁଖିଲା ଫଳ ପୁର ଦିଆ ଅର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ରାକାର ପିଠା — ହୋଲିର ମିଠା। ଲୁଣ ନାହିଁପିଆଜ ବା ରସୁଣ ନାହିଁ
- ମାଲପୁଆ ପାନମହୁରି ଓ ଅଳେଇଚ ସହ ନରମ, ସିରପ୍ରେ ବୁଡ଼ା ପିଠା, ହୋଲି ପାଇଁ ଓ ମନ୍ଦିର ଭୋଗ ଭାବେ ତିଆରି ହୁଏ। ଲୁଣ ନାହିଁପିଆଜ ବା ରସୁଣ ନାହିଁ
- ଅନ୍ନମ୍ ନୈବେଦ୍ୟମ୍ (ଘିଅ ଓ ଡାଲି ସହ ଭାତ) ଘିଅ ଓ ସାଧା ଡାଲି ସହ ସାଧା ଭାତ — ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ଅନେକ ଘରର ଦୈନିକ ନୈବେଦ୍ୟ। ଲୁଣ ବ୍ୟବହୃତପିଆଜ ବା ରସୁଣ ନାହିଁ
- ରବା କେସରୀ ଘିଅ ଓ କାଜୁ ସହ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କେଶର ରଙ୍ଗର ସୁଜି ମିଠା, ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ଏକ ପ୍ରିୟ ପ୍ରସାଦ। ଲୁଣ ନାହିଁପିଆଜ ବା ରସୁଣ ନାହିଁ
- ପାଲ ପାୟସମ୍ (କେରଳ କ୍ଷୀର ପାୟସ) ହାଲୁକା ଗୋଲାପି ଓ କ୍ରିମି ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କ୍ଷୀରରେ ଧୀରେ ଶୁଖାଯାଇଥିବା ଚାଉଳ — ଓଣମ୍ ଓ କେରଳ ମନ୍ଦିରର ପର୍ବ ପାୟସ। ଲୁଣ ନାହିଁପିଆଜ ବା ରସୁଣ ନାହିଁ
- ଧନିଆ ପଞ୍ଜିରି ଚିନି, ମଖାନା ଓ ଶୁଖିଲା ଫଳ ସହ ଭଜା ଧନିଆ ଗୁଣ୍ଡ — ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀର ମଧ୍ୟରାତ୍ରି ପ୍ରସାଦ। ଶସ୍ୟ ନାହିଁଲୁଣ ନାହିଁପିଆଜ ବା ରସୁଣ ନାହିଁ
- ମଖାନା କ୍ଷୀରୀ କ୍ଷୀରରେ ଫୁଟା ଭଜା ମଖାନା — ଉପବାସ ଦିନ ପାଇଁ ଏକ କ୍ରିମି କ୍ଷୀରୀ। ଶସ୍ୟ ନାହିଁଲୁଣ ନାହିଁପିଆଜ ବା ରସୁଣ ନାହିଁ
ଆମ ସମ୍ପାଦକୀୟ ଦଳ ଦ୍ୱାରା ସାଧାରଣ ଘରୋଇ ପରମ୍ପରାରୁ ଲିଖିତ ପ୍ରଣାଳୀ। ମାପ: 1 କପ୍ = 240 ml, 1 ବଡ଼ ଚାମଚ = 15 ml, 1 ଛୋଟ ଚାମଚ = 5 ml।