गणपति अथर्वशीर्ष Ganapati Atharvashirsha

मन्त्र

ॐ भद्रं कर्णेभिः शृणुयाम देवाः ।oṃ bhadraṃ karṇebhiḥ śṛṇuyāma devāḥ |

भद्रं पश्येमाक्षभिर्यजत्राः ॥bhadraṃ paśyemākṣabhiryajatrāḥ ||

स्थिरैरङ्गैस्तुष्टुवांसस्तनूभिः ।sthirairaṅgaistuṣṭuvāṃsastanūbhiḥ |

व्यशेम देवहितं यदायुः ॥vyaśema devahitaṃ yadāyuḥ ||

ॐ स्वस्ति न इन्द्रो वृद्धश्रवाः ।oṃ svasti na indro vṛddhaśravāḥ |

स्वस्ति नः पूषा विश्ववेदाः ॥svasti naḥ pūṣā viśvavedāḥ ||

स्वस्तिनस्तार्क्ष्यो अरिष्टनेमिः ।svastinastārkṣyo ariṣṭanemiḥ |

स्वस्ति नो बृहस्पतिर्दधातु ॥svasti no bṛhaspatirdadhātu ||

ॐ तन्मामवतु तद् वक्तारमवतु अवतु माम् अवतु वक्तारम् ।oṃ tanmāmavatu tad vaktāramavatu avatu mām avatu vaktāram |

ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥oṃ śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ ||

मन्त्र 1

हरिः ॐ नमस्ते गणपतये ।hariḥ oṃ namaste gaṇapataye |

त्वमेव प्रत्यक्षं तत्त्वमसि ॥tvameva pratyakṣaṃ tattvamasi ||

त्वमेव केवलं कर्ताऽसि ।tvameva kevalaṃ kartā'si |

त्वमेव केवलं धर्ताऽसि ॥tvameva kevalaṃ dhartā'si ||

त्वमेव केवलं हर्ताऽसि ।tvameva kevalaṃ hartā'si |

त्वमेव सर्वं खल्विदं ब्रह्मासि ॥tvameva sarvaṃ khalvidaṃ brahmāsi ||

त्वं साक्षादात्माऽसि नित्यम् ॥ १ ॥tvaṃ sākṣādātmā'si nityam || 1 ||

मन्त्र 2

ऋतं वच्मि (वदिष्यामि) ॥ṛtaṃ vacmi (vadiṣyāmi) ||

सत्यं वच्मि (वदिष्यामि) ॥ २ ॥satyaṃ vacmi (vadiṣyāmi) || 2 ||

मन्त्र 3

अव त्वं माम् ।ava tvaṃ mām |

अव वक्तारम् ॥ava vaktāram ||

अव श्रोतारम् ।ava śrotāram |

अव दातारम् ॥ava dātāram ||

अव धातारम् ।ava dhātāram |

अवानूचानमव शिष्यम् ॥avānūcānamava śiṣyam ||

अव पश्चात्तात् ।ava paścāttāt |

अव पुरस्तात् ॥ava purastāt ||

अवोत्तरात्तात् ।avottarāttāt |

अव दक्षिणात्तात् ॥ava dakṣiṇāttāt ||

अव चोर्ध्वात्तात् ।ava cordhvāttāt |

अवाधरात्तात् ॥avādharāttāt ||

सर्वतो मां पाहि पाहि समन्तात् ॥ ३ ॥sarvato māṃ pāhi pāhi samantāt || 3 ||

मन्त्र 4

त्वं वाङ्मयस्त्वं चिन्मयः ।tvaṃ vāṅmayastvaṃ cinmayaḥ |

त्वमानन्दमयस्त्वं ब्रह्ममयः ॥tvamānandamayastvaṃ brahmamayaḥ ||

त्वं सच्चिदानन्दाद्वितीयोऽसि ।tvaṃ saccidānandādvitīyo'si |

त्वं प्रत्यक्षं ब्रह्मासि ॥tvaṃ pratyakṣaṃ brahmāsi ||

त्वं ज्ञानमयो विज्ञानमयोऽसि ॥ ४ ॥tvaṃ jñānamayo vijñānamayo'si || 4 ||

मन्त्र 5

सर्वं जगदिदं त्वत्तो जायते ।sarvaṃ jagadidaṃ tvatto jāyate |

सर्वं जगदिदं त्वत्तस्तिष्ठति ॥sarvaṃ jagadidaṃ tvattastiṣṭhati ||

सर्वं जगदिदं त्वयि लयमेष्यति ।sarvaṃ jagadidaṃ tvayi layameṣyati |

सर्वं जगदिदं त्वयि प्रत्येति ॥sarvaṃ jagadidaṃ tvayi pratyeti ||

त्वं भूमिरापोऽनलोऽनिलो नभः ॥tvaṃ bhūmirāpo'nalo'nilo nabhaḥ ||

त्वं चत्वारि वाक्पदानि ॥ ५ ॥tvaṃ catvāri vākpadāni || 5 ||

मन्त्र 6

त्वं गुणत्रयातीतः । त्वमवस्थात्रयातीतः ।tvaṃ guṇatrayātītaḥ | tvamavasthātrayātītaḥ |

त्वं देहत्रयातीतः ॥tvaṃ dehatrayātītaḥ ||

त्वं कालत्रयातीतः ।tvaṃ kālatrayātītaḥ |

त्वं मूलाधारस्थितोऽसि नित्यम् ॥tvaṃ mūlādhārasthito'si nityam ||

त्वं शक्तित्रयात्मकः ।tvaṃ śaktitrayātmakaḥ |

त्वां योगिनो ध्यायन्ति नित्यम् ॥tvāṃ yogino dhyāyanti nityam ||

त्वं ब्रह्मा त्वं विष्णुस्त्वं रुद्रस्त्वमिन्द्रस्त्वमग्निस्त्वं वायुस्त्वं सूर्यस्त्वं चन्द्रमास्त्वं ब्रह्मभूर्भुवःस्वरोम् ॥ ६ ॥tvaṃ brahmā tvaṃ viṣṇustvaṃ rudrastvamindrastvamagnistvaṃ vāyustvaṃ sūryastvaṃ candramāstvaṃ brahmabhūrbhuvaḥsvarom || 6 ||

मन्त्र 7

गणादिं पूर्वमुच्चार्य वर्णादिं तदनन्तरम् ।gaṇādiṃ pūrvamuccārya varṇādiṃ tadanantaram |

अनुस्वारः परतरः ॥anusvāraḥ parataraḥ ||

अर्धेन्दुलसितम् ।ardhendulasitam |

तारेण ऋद्धम् ॥tāreṇa ṛddham ||

एतत्तव मनुस्वरूपम् ।etattava manusvarūpam |

गकारः पूर्वरूपम् ॥gakāraḥ pūrvarūpam ||

अकारो मध्यमरूपम् ।akāro madhyamarūpam |

अनुस्वारश्चान्त्यरूपम् ॥anusvāraścāntyarūpam ||

बिन्दुरुत्तररूपम् ।binduruttararūpam |

नादः सन्धानम् ॥nādaḥ sandhānam ||

संहितासन्धिः ।saṃhitāsandhiḥ |

सैषा गणेशविद्या ॥saiṣā gaṇeśavidyā ||

गणक ऋषिः ।gaṇaka ṛṣiḥ |

निचृद्गायत्रीच्छन्दः ॥nicṛdgāyatrīcchandaḥ ||

गणपतिर्देवता ॥gaṇapatirdevatā ||

ॐ गं गणपतये नमः ॥ ७ ॥oṃ gaṃ gaṇapataye namaḥ || 7 ||

मन्त्र 8

एकदन्ताय विद्महे वक्रतुण्डाय धीमहि ।ekadantāya vidmahe vakratuṇḍāya dhīmahi |

तन्नो दन्तिः प्रचोदयात् ॥ ८ ॥tanno dantiḥ pracodayāt || 8 ||

मन्त्र 9

एकदन्तं चतुर्हस्तं पाशमङ्कुशधारिणम् ।ekadantaṃ caturhastaṃ pāśamaṅkuśadhāriṇam |

रदं च वरदं हस्तैर्बिभ्राणं मूषकध्वजम् ॥radaṃ ca varadaṃ hastairbibhrāṇaṃ mūṣakadhvajam ||

रक्तं लम्बोदरं शूर्पकर्णकं रक्तवाससम् ।raktaṃ lambodaraṃ śūrpakarṇakaṃ raktavāsasam |

रक्तगन्धानुलिप्ताङ्गं रक्तपुष्पैः सुपूजितम् ॥raktagandhānuliptāṅgaṃ raktapuṣpaiḥ supūjitam ||

भक्तानुकम्पिनं देवं जगत्कारणमच्युतम् ।bhaktānukampinaṃ devaṃ jagatkāraṇamacyutam |

आविर्भूतं च सृष्ट्यादौ प्रकृतेः पुरुषात्परम् ॥āvirbhūtaṃ ca sṛṣṭyādau prakṛteḥ puruṣātparam ||

एवं ध्यायति यो नित्यं स योगी योगिनां वरः ॥ ९ ॥evaṃ dhyāyati yo nityaṃ sa yogī yogināṃ varaḥ || 9 ||

मन्त्र 10

नमो व्रातपतये नमो गणपतये नमः प्रमथपतयेnamo vrātapataye namo gaṇapataye namaḥ pramathapataye

नमस्तेऽस्तु लम्बोदरायैकदन्ताय विघ्ननाशिने शिवसुतायnamaste'stu lambodarāyaikadantāya vighnanāśine śivasutāya

श्रीवरदमूर्तये नमो नमः ॥ १० ॥śrīvaradamūrtaye namo namaḥ || 10 ||

मन्त्र 11

एतदथर्वशीर्षं योऽधीते ।etadatharvaśīrṣaṃ yo'dhīte |

स ब्रह्मभूयाय कल्पते ॥sa brahmabhūyāya kalpate ||

स सर्वतः सुखमेधते ।sa sarvataḥ sukhamedhate |

स सर्व विघ्नैर्नबाध्यते ॥sa sarva vighnairnabādhyate ||

स पञ्चमहापापात्प्रमुच्यते ।sa pañcamahāpāpātpramucyate |

सायमधीयानो दिवसकृतं पापं नाशयति ॥sāyamadhīyāno divasakṛtaṃ pāpaṃ nāśayati ||

प्रातरधीयानो रात्रिकृतं पापं नाशयति ।prātaradhīyāno rātrikṛtaṃ pāpaṃ nāśayati |

सायम्प्रातः प्रयुञ्जानो अपापो भवति ॥sāyamprātaḥ prayuñjāno apāpo bhavati ||

सर्वत्राधीयानोऽपविघ्नो भवति ।sarvatrādhīyāno'pavighno bhavati |

धर्मार्थकाममोक्षं च विन्दति ॥dharmārthakāmamokṣaṃ ca vindati ||

इदमथर्वशीर्षमशिष्याय न देयम् ।idamatharvaśīrṣamaśiṣyāya na deyam |

यो यदि मोहाद्दास्यति स पापीयान् भवति ॥yo yadi mohāddāsyati sa pāpīyān bhavati ||

सहस्रावर्तनाद्यं यं काममधीते तं तमनेन साधयेत् ॥ ११ ॥sahasrāvartanādyaṃ yaṃ kāmamadhīte taṃ tamanena sādhayet || 11 ||

मन्त्र 12

अनेन गणपतिमभिषिञ्चति स वाग्मी भवति ॥anena gaṇapatimabhiṣiñcati sa vāgmī bhavati ||

चतुर्थ्यामनश्नन् जपति स विद्यावान् भवति ।caturthyāmanaśnan japati sa vidyāvān bhavati |

स यशोवान् भवति ।sa yaśovān bhavati |

इत्यथर्वणवाक्यम् ॥ityatharvaṇavākyam ||

ब्रह्माद्यावरणं विद्यात् न बिभेति कदाचनेति ॥ १२ ॥brahmādyāvaraṇaṃ vidyāt na bibheti kadācaneti || 12 ||

मन्त्र 13

यो दूर्वाङ्कुरैर्यजति स वैश्रवणोपमो भवति ।yo dūrvāṅkurairyajati sa vaiśravaṇopamo bhavati |

यो लाजैर्यजति स यशोवान् भवति ॥yo lājairyajati sa yaśovān bhavati ||

स मेधावान् भवति ।sa medhāvān bhavati |

यो मोदकसहस्रेण यजति ॥yo modakasahasreṇa yajati ||

स वाञ्छितफलमवाप्नोति ।sa vāñchitaphalamavāpnoti |

यः साज्यसमिद्भिर्यजति ॥yaḥ sājyasamidbhiryajati ||

स सर्वं लभते स सर्वं लभते ॥ १३ ॥sa sarvaṃ labhate sa sarvaṃ labhate || 13 ||

मन्त्र 14

अष्टौ ब्राह्मणान् सम्यग्ग्राहयित्वा सूर्यवर्चस्वी भवति ।aṣṭau brāhmaṇān samyaggrāhayitvā sūryavarcasvī bhavati |

सूर्यग्रहे महानद्यां प्रतिमासन्निधौ वा जप्त्वा सिद्धमन्त्रो भवति ॥sūryagrahe mahānadyāṃ pratimāsannidhau vā japtvā siddhamantro bhavati ||

महाविघ्नात्प्रमुच्यते ।mahāvighnātpramucyate |

महादोषात्प्रमुच्यते ॥mahādoṣātpramucyate ||

महापापात् प्रमुच्यते ।mahāpāpāt pramucyate |

स सर्वविद्भवति स सर्वविद्भवति ॥sa sarvavidbhavati sa sarvavidbhavati ||

य एवं वेद इत्युपनिषत् ॥ १४ ॥ya evaṃ veda ityupaniṣat || 14 ||

मन्त्र

ॐ सहनाववतु ।oṃ sahanāvavatu |

सहनौभुनक्तु ॥sahanaubhunaktu ||

सह वीर्यं करवावहै ।saha vīryaṃ karavāvahai |

तेजस्विनावधीतमस्तु मा विद्विषावहै ॥tejasvināvadhītamastu mā vidviṣāvahai ||

ॐ भद्रं कर्णेभिः शृणुयाम देवाः ।oṃ bhadraṃ karṇebhiḥ śṛṇuyāma devāḥ |

भद्रं पश्येमाक्षभिर्यजत्राः ॥bhadraṃ paśyemākṣabhiryajatrāḥ ||

स्थिरैरङ्गैस्तुष्टुवांसस्तनूभिः ।sthirairaṅgaistuṣṭuvāṃsastanūbhiḥ |

व्यशेम देवहितं यदायुः ॥vyaśema devahitaṃ yadāyuḥ ||

ॐ स्वस्ति न इन्द्रो वृद्धश्रवाः ।oṃ svasti na indro vṛddhaśravāḥ |

स्वस्ति नः पूषा विश्ववेदाः ॥svasti naḥ pūṣā viśvavedāḥ ||

स्वस्तिनस्तार्क्ष्यो अरिष्टनेमिः ।svastinastārkṣyo ariṣṭanemiḥ |

स्वस्ति नो बृहस्पतिर्दधातु ॥svasti no bṛhaspatirdadhātu ||

ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥oṃ śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ ||