Sheetalashtakam शीतलाष्टक
Shiva's hymn to Sheetala Mata, the goddess who rides a donkey and carries a broom, a water-pot and a winnowing fan, traditionally recited for relief from fevers and pox (visphotaka). After the viniyoga come fifteen verses: praise, the names of her donkey, and the instruction to give the hymn only to the devout.
- Deity Sheetla Mata
- Type Ashtakam
- Language Sanskrit
- Tradition Shakta
- Source Brihat Stotra Ratnakara — Nirnaya Sagar Press, Bombay, 1912 — No. 82, printed pp. 178–179 (djvu 186–187)
Commonly recited version Editorially checked
Text
Listen and practise
Synthesised voice — pronunciation may be imperfect; prefer a recording.
Keys (when the player has focus): ← and → previous or next verse, Space play or pause.
Pronunciation audio is not available here: there is no recording of this text yet, and this browser has no Sanskrit or Hindi speech voice.
श्रीगणेशाय नमः ॥śrīgaṇeśāya namaḥ ||శ్రీగణేశాయ నమః ॥
अस्य श्रीशीतलास्तोत्रस्य महादेव ऋषिः । अनुष्टुप् छंदः । शीतला देवता । लक्ष्मीर्बीजम् । भवानी शक्तिः । सर्वविस्फोटकनिवृत्तये जपे विनियोगः ।asya śrīśītalāstotrasya mahādeva ṛṣiḥ | anuṣṭup chaṃdaḥ | śītalā devatā | lakṣmīrbījam | bhavānī śaktiḥ | sarvavisphoṭakanivṛttaye jape viniyogaḥ |అస్య శ్రీశీతలాస్తోత్రస్య మహాదేవ ఋషిః । అనుష్టుప్ ఛందః । శీతలా దేవతా । లక్ష్మీర్బీజమ్ । భవానీ శక్తిః । సర్వవిస్ఫోటకనివృత్తయే జపే వినియోగః ।
Share this verseईश्वर उवाच ।īśvara uvāca |ఈశ్వర ఉవాచ ।
Shloka 1
वंदेहं शीतलां देवीं रासभस्थां दिगंबराम् ।vaṃdehaṃ śītalāṃ devīṃ rāsabhasthāṃ digaṃbarām |వందేహం శీతలాం దేవీం రాసభస్థాం దిగంబరామ్ ।
मार्जनीकलशोपेतां शूर्पालंकृतमस्तकाम् ॥ १ ॥mārjanīkalaśopetāṃ śūrpālaṃkṛtamastakām || 1 ||మార్జనీకలశోపేతాం శూర్పాలంకృతమస్తకామ్ ॥ 1 ॥
Share this verseShloka 2
वंदेऽहं शीतलां देवीं सर्वरोगभयापहाम् ।vaṃde'haṃ śītalāṃ devīṃ sarvarogabhayāpahām |వందేఽహం శీతలాం దేవీం సర్వరోగభయాపహామ్ ।
यामासाद्य निवर्तेत विस्फोटकभयं महत् ॥ २ ॥yāmāsādya nivarteta visphoṭakabhayaṃ mahat || 2 ||యామాసాద్య నివర్తేత విస్ఫోటకభయం మహత్ ॥ 2 ॥
Share this verseShloka 3
शीतले शीतले चेति यो ब्रूयाद्दाहपीडितः ।śītale śītale ceti yo brūyāddāhapīḍitaḥ |శీతలే శీతలే చేతి యో బ్రూయాద్దాహపీడితః ।
विस्फोटकभयं घोरं क्षिप्रं तस्य प्रणश्यति ॥ ३ ॥visphoṭakabhayaṃ ghoraṃ kṣipraṃ tasya praṇaśyati || 3 ||విస్ఫోటకభయం ఘోరం క్షిప్రం తస్య ప్రణశ్యతి ॥ 3 ॥
Share this verseShloka 4
यस्त्वामुदकमध्ये तु धृत्वा पूजयते नरः ।yastvāmudakamadhye tu dhṛtvā pūjayate naraḥ |యస్త్వాముదకమధ్యే తు ధృత్వా పూజయతే నరః ।
विस्फोटकभयं घोरं गृहे तस्य न जायते ॥ ४ ॥visphoṭakabhayaṃ ghoraṃ gṛhe tasya na jāyate || 4 ||విస్ఫోటకభయం ఘోరం గృహే తస్య న జాయతే ॥ 4 ॥
Share this verseShloka 5
शीतले ज्वरदग्धस्य पूतिगंधयुतस्य च ।śītale jvaradagdhasya pūtigaṃdhayutasya ca |శీతలే జ్వరదగ్ధస్య పూతిగంధయుతస్య చ ।
प्रनष्टचक्षुषः पुंसस्त्वामाहुर्जीवनौषधम् ॥ ५ ॥pranaṣṭacakṣuṣaḥ puṃsastvāmāhurjīvanauṣadham || 5 ||ప్రనష్టచక్షుషః పుంసస్త్వామాహుర్జీవనౌషధమ్ ॥ 5 ॥
Share this verseShloka 6
शीतले तनुजान्रोगान्नृणां हरसि दुस्त्यजान् ।śītale tanujānrogānnṛṇāṃ harasi dustyajān |శీతలే తనుజాన్రోగాన్నృణాం హరసి దుస్త్యజాన్ ।
विस्फोटकविदीर्णानां त्वमेकामृतवर्षिणी ॥ ६ ॥visphoṭakavidīrṇānāṃ tvamekāmṛtavarṣiṇī || 6 ||విస్ఫోటకవిదీర్ణానాం త్వమేకామృతవర్షిణీ ॥ 6 ॥
Share this verseShloka 7
गलगंडग्रहा रोगा ये चान्ये दारुणा नृणाम् ।galagaṃḍagrahā rogā ye cānye dāruṇā nṛṇām |గలగండగ్రహా రోగా యే చాన్యే దారుణా నృణామ్ ।
त्वदनुध्यानमात्रेण शीतले यांति संक्षयम् ॥ ७ ॥tvadanudhyānamātreṇa śītale yāṃti saṃkṣayam || 7 ||త్వదనుధ్యానమాత్రేణ శీతలే యాంతి సంక్షయమ్ ॥ 7 ॥
Share this verseShloka 8
न मंत्रो नौषधं तस्य पापरोगस्य विद्यते ।na maṃtro nauṣadhaṃ tasya pāparogasya vidyate |న మంత్రో నౌషధం తస్య పాపరోగస్య విద్యతే ।
त्वामेकां शीतले धात्रीं नान्यां पश्यामि देवताम् ॥ ८ ॥tvāmekāṃ śītale dhātrīṃ nānyāṃ paśyāmi devatām || 8 ||త్వామేకాం శీతలే ధాత్రీం నాన్యాం పశ్యామి దేవతామ్ ॥ 8 ॥
Share this verseShloka 9
मृणालतंतुसदृशीं नाभिहृन्मध्यसंस्थिताम् ।mṛṇālataṃtusadṛśīṃ nābhihṛnmadhyasaṃsthitām |మృణాలతంతుసదృశీం నాభిహృన్మధ్యసంస్థితామ్ ।
यस्त्वां संचिंतयेद्देवि तस्य मृत्युर्न जायते ॥ ९ ॥yastvāṃ saṃciṃtayeddevi tasya mṛtyurna jāyate || 9 ||యస్త్వాం సంచింతయేద్దేవి తస్య మృత్యుర్న జాయతే ॥ 9 ॥
Share this verseShloka 10
अष्टकं शीतलादेव्या यो नरः प्रपठेत्सदा ।aṣṭakaṃ śītalādevyā yo naraḥ prapaṭhetsadā |అష్టకం శీతలాదేవ్యా యో నరః ప్రపఠేత్సదా ।
विस्फोटकभयं घोरं गृहे तस्य न जायते ॥ १० ॥visphoṭakabhayaṃ ghoraṃ gṛhe tasya na jāyate || 10 ||విస్ఫోటకభయం ఘోరం గృహే తస్య న జాయతే ॥ 10 ॥
Share this verseShloka 11
श्रोतव्यं पठितव्यं च श्रद्धाभक्तिसमन्वितैः ।śrotavyaṃ paṭhitavyaṃ ca śraddhābhaktisamanvitaiḥ |శ్రోతవ్యం పఠితవ్యం చ శ్రద్ధాభక్తిసమన్వితైః ।
उपसर्गविनाशाय परं स्वस्त्ययनं महत् ॥ ११ ॥upasargavināśāya paraṃ svastyayanaṃ mahat || 11 ||ఉపసర్గవినాశాయ పరం స్వస్త్యయనం మహత్ ॥ 11 ॥
Share this verseShloka 12
शीतले त्वं जगन्माता शीतले त्वं जगत्पिता ।śītale tvaṃ jaganmātā śītale tvaṃ jagatpitā |శీతలే త్వం జగన్మాతా శీతలే త్వం జగత్పితా ।
शीतले त्वं जगद्धात्री शीतलायै नमो नमः ॥ १२ ॥śītale tvaṃ jagaddhātrī śītalāyai namo namaḥ || 12 ||శీతలే త్వం జగద్ధాత్రీ శీతలాయై నమో నమః ॥ 12 ॥
Share this verseShloka 13
रासभो गर्दभश्चैव खरो वैशाखनंदनः ।rāsabho gardabhaścaiva kharo vaiśākhanaṃdanaḥ |రాసభో గర్దభశ్చైవ ఖరో వైశాఖనందనః ।
शीतलावाहनश्चैव दूर्वाकंदनिकृंतनः ॥ १३ ॥śītalāvāhanaścaiva dūrvākaṃdanikṛṃtanaḥ || 13 ||శీతలావాహనశ్చైవ దూర్వాకందనికృంతనః ॥ 13 ॥
Share this verseShloka 14
एतानि खरनामानि शीतलाग्रे तु यः पठेत् ।etāni kharanāmāni śītalāgre tu yaḥ paṭhet |ఏతాని ఖరనామాని శీతలాగ్రే తు యః పఠేత్ ।
तस्य गेहे शिशूनां च शीतलारुङ् न जायते ॥ १४ ॥tasya gehe śiśūnāṃ ca śītalāruṅ na jāyate || 14 ||తస్య గేహే శిశూనాం చ శీతలారుఙ్ న జాయతే ॥ 14 ॥
Share this verseShloka 15
शीतलाष्टकमेवेदं न देयं यस्यकस्यचित् ।śītalāṣṭakamevedaṃ na deyaṃ yasyakasyacit |శీతలాష్టకమేవేదం న దేయం యస్యకస్యచిత్ ।
दातव्यं च सदा तस्मै श्रद्धाभक्तियुताय वै ॥ १५ ॥dātavyaṃ ca sadā tasmai śraddhābhaktiyutāya vai || 15 ||దాతవ్యం చ సదా తస్మై శ్రద్ధాభక్తియుతాయ వై ॥ 15 ॥
Share this verse16
इति श्रीस्कंदपुराणे शीतलाष्टकस्तोत्रं संपूर्णम् ॥iti śrīskaṃdapurāṇe śītalāṣṭakastotraṃ saṃpūrṇam ||ఇతి శ్రీస్కందపురాణే శీతలాష్టకస్తోత్రం సంపూర్ణమ్ ॥
Share this verseRead in another script: ગુજરાતી বাংলা தமிழ் ಕನ್ನಡ മലയാളം ଓଡ଼ିଆ ਪੰਜਾਬੀ · letter-for-letter from the Devanagari text, approximate
Text: Brihat Stotra Ratnakara, Nirnaya Sagar Press, Bombay, 1912, no. 82 शीतलाष्टकम्, printed pp. 178–179 = djvu pages 186–187 on Sanskrit Wikisource (https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0%E0%A4%AE%E0%A5%8D%3ABrihat_Stotra_Ratnakara_1912.djvu/%E0%A5%A7%E0%A5%AE%E0%A5%AC&oldid=377864; https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0%E0%A4%AE%E0%A5%8D%3ABrihat_Stotra_Ratnakara_1912.djvu/%E0%A5%A7%E0%A5%AE%E0%A5%AD&oldid=377865). Wikisource has only the unproofread OCR layer, so every line was read on the page images. The scan of djvu 186 has lost a few letters at the left margin; they are supplied from the witnesses and marked here: महादेव [ऋ]षिः, [भवानी] शक्तिः (only the final ā-stroke is visible), [ईश्व]र उवाच, दिगंब-[रा]म्, and on djvu 187 [दा]तव्यं (v.15). Witnesses: (GP) Devi Stotra Ratnakar, Gita Press (book no. 1774), OCR on archive.org (gp1774-devi-satotra-ratnakar), no. 59, pp. 236–239 — the same viniyoga, fifteen verses and Skanda Purana colophon; (K) Sri Devi Stotra Ratnakaram, Sri Kamakoti Koshasthanam, Kumbakonam, 1944 (archive.org Acc.No.4245-SriDeviSthothiraRathinagaram-1944), whose Devanagari OCR is legible for the viniyoga (लक्ष्मीर्बीजम्, भवानी शक्तिः) and eight half-verses, all agreeing with the edition apart from OCR noise. Comparison by half-verse with cmp.py --loose: corrected edition vs GP 23 identical, 7 differing, 0 only in edition, 0 only in witness; letter agreement 98.9%; raw OCR vs GP 18 identical, 12 differing; 98.3%. OCR errors corrected on the page image: लक्ष्मीबजम् → लक्ष्मीर्बीजम्; ब्रूयाहाहपीडितः → ब्रूयाद्दाहपीडितः; तनुजान्रोगानृणां → तनुजान्रोगान्नृणां; सदृश नाभिहन्मध्य → सदृशीं नाभिहृन्मध्य; संचिंतयेदेवि → संचिंतयेद्देवि; प्रपत्सदा → प्रपठेत्सदा; शीतलाप्रे → शीतलाग्रे; शीतलारुङ्ग न → शीतलारुङ् न; युताय व → युताय वै; line-break splits joined. Edition readings kept: v.1 वंदेहं without avagraha (v.2 वंदेऽहं), v.5 प्रनष्टचक्षुषः (GP प्रणष्ट), v.15 यस्यकस्यचित् as printed, and the anusvara spellings of the print. GP's remaining differences are OCR slips (विद्याते, सदूशीं, संचिन्तयेद्ेवि, ब्रूयाहाह). The viniyoga is set as prose and ईश्वर उवाच as a heading.
The Roman line is IAST transliteration derived from the Devanagari (ā = long a, ṃ = anusvara, ḥ = visarga, ś/ṣ = sh sounds, c = ch as in “church”). In Hindi, Awadhi and Braj texts the silent final “a” is dropped. Transliteration does not show Vedic accents.
Questions
What is Sheetalashtakam?
Shiva's hymn to Sheetala Mata, the goddess who rides a donkey and carries a broom, a water-pot and a winnowing fan, traditionally recited for relief from fevers and pox (visphotaka). After the viniyoga come fifteen verses: praise, the names of her donkey, and the instruction to give the hymn only to the devout.
Who is Sheetalashtakam associated with?
Sheetalashtakam is associated with Sheetla Mata. A goddess worshipped in North and East India, traditionally invoked for protection from fevers and poxes; Sheetla Ashtami (Basoda) is her observance.
What does Sheetalashtakam mean?
A short paraphrase, not a translation. After the viniyoga (seer Mahadeva, metre anushtubh, deity Sheetala), Ishvara says: I bow to goddess Sheetala, seated on a donkey, clothed by the directions, holding broom and pot, a winnowing fan on her head; I bow to her who removes the fear of every disease, reaching whom the great fear of pox turns away. Whoever, burning with fever, calls 'Sheetale, Sheetale', or worships her image held in water, is freed from that fear in his home. To one scorched by fever, foul with sores and losing his sight she is called the life-giving remedy; she takes away th…
What is the source of Sheetalashtakam?
Skanda Purana — Ascribed to the Skanda Purana in its colophon; Brihat Stotra Ratnakara 1912, no. 82. Tradition: Shakta.
Are there different versions of Sheetalashtakam?
Prints differ only slightly: v.5 प्रनष्टचक्षुषः or प्रणष्टचक्षुषः; v.1 वन्देऽहं with avagraha; v.15 यस्य कस्यचित् spaced. The colophon is sometimes इति श्रीस्कन्दमहापुराणे शीतलाष्टकं सम्पूर्णम्. Although called an ashtaka, the hymn has fifteen verses in all the prints compared.