Udyog Jyotish
Menu
Satna
Ashtakam · Hanuman

Sankat Mochan Hanumanashtak संकटमोचन हनुमानाष्टक

Eight verses in the mattagayand metre recalling the occasions on which Hanuman removed a crisis, each ending with the refrain that the whole world knows him as Sankat Mochan, the remover of troubles; a closing doha salutes him.

Source-attributed version Editorially checked

PDF

Text

Stanza 1

बाल समय रवि भक्षि लियो तब, तीनहुँ लोक भयो अँधियारो ।bāl samay ravi bhakṣi liyo tab, tīnahum̐ lok bhayo am̐dhiyāro |ਬਾਲ ਸਮਯ ਰਵਿ ਭਕ੍ਸ਼ਿ ਲਿਯੋ ਤਬ, ਤੀਨਹੁਁ ਲੋਕ ਭਯੋ ਅਁਧਿਯਾਰੋ ।

ताहि सों त्रास भयो जग को, यह संकट काहु सों जात न टारो ।tāhi soṃ trās bhayo jag ko, yah saṃkaṭ kāhu soṃ jāt na ṭāro |ਤਾਹਿ ਸੋਂ ਤ੍ਰਾਸ ਭਯੋ ਜਗ ਕੋ, ਯਹ ਸਂਕਟ ਕਾਹੁ ਸੋਂ ਜਾਤ ਨ ਟਾਰੋ ।

देवन आनि करी विनती तब, छाँड़ि दियो रवि कष्ट निवारो ।devan āni karī vinatī tab, chām̐ṛi diyo ravi kaṣṭa nivāro |ਦੇਵਨ ਆਨਿ ਕਰੀ ਵਿਨਤੀ ਤਬ, ਛਾਁਡਿ ਦਿਯੋ ਰਵਿ ਕਸ਼੍ਟ ਨਿਵਾਰੋ ।

को नहिं जानत है जग में कपि, संकट मोचन नाम तिहारो ॥१॥ko nahiṃ jānat hai jag meṃ kapi, saṃkaṭ mocan nām tihāro ||1||ਕੋ ਨਹਿਂ ਜਾਨਤ ਹੈ ਜਗ ਮੇਂ ਕਪਿ, ਸਂਕਟ ਮੋਚਨ ਨਾਮ ਤਿਹਾਰੋ ॥1॥

Stanza 2

बालि की त्रास कपीस बसै गिरि, जात महाप्रभु पंथ निहारो ।bāli kī trās kapīs basai giri, jāt mahāprabhu paṃth nihāro |ਬਾਲਿ ਕੀ ਤ੍ਰਾਸ ਕਪੀਸ ਬਸੈ ਗਿਰਿ, ਜਾਤ ਮਹਾਪ੍ਰਭੁ ਪਂਥ ਨਿਹਾਰੋ ।

चौंकि महा मुनि साप दियो तब, चाहिय कौन बिचार बिचारो ।cauṃki mahā muni sāp diyo tab, cāhiya kaun bicār bicāro |ਚੌਂਕਿ ਮਹਾ ਮੁਨਿ ਸਾਪ ਦਿਯੋ ਤਬ, ਚਾਹਿਯ ਕੌਨ ਬਿਚਾਰ ਬਿਚਾਰੋ ।

कै द्विज रूप लिवाय महाप्रभु सो, तुम दास के शोक निवारो ॥२॥kai dvij rūp livāy mahāprabhu so, tum dās ke śok nivāro ||2||ਕੈ ਦ੍ਵਿਜ ਰੂਪ ਲਿਵਾਯ ਮਹਾਪ੍ਰਭੁ ਸੋ, ਤੁਮ ਦਾਸ ਕੇ ਸ਼ੋਕ ਨਿਵਾਰੋ ॥2॥

Stanza 3

अंगद के संग लेन गये सिय, खोज कपीस यह बैन उचारो ।aṃgad ke saṃg len gaye siya, khoj kapīs yah bain ucāro |ਅਂਗਦ ਕੇ ਸਂਗ ਲੇਨ ਗਯੇ ਸਿਯ, ਖੋਜ ਕਪੀਸ ਯਹ ਬੈਨ ਉਚਾਰੋ ।

जीवत ना बचिहौं हम सों जु, बिना सुधि लाए इहाँ पगु धारो ।jīvat nā bacihauṃ ham soṃ ju, binā sudhi lāe ihām̐ pagu dhāro |ਜੀਵਤ ਨਾ ਬਚਿਹੌਂ ਹਮ ਸੋਂ ਜੁ, ਬਿਨਾ ਸੁਧਿ ਲਾਏ ਇਹਾਁ ਪਗੁ ਧਾਰੋ ।

हेरि थके तट सिन्धु सबै तब, लाय सिया सुधि प्रान उबारो ॥३॥heri thake taṭ sindhu sabai tab, lāy siyā sudhi prān ubāro ||3||ਹੇਰਿ ਥਕੇ ਤਟ ਸਿਨ੍ਧੁ ਸਬੈ ਤਬ, ਲਾਯ ਸਿਯਾ ਸੁਧਿ ਪ੍ਰਾਨ ਉਬਾਰੋ ॥3॥

Stanza 4

रावन त्रास दई सिय को सब, राक्षसि सों कहि सोक निवारो ।rāvan trās daī siya ko sab, rākṣasi soṃ kahi sok nivāro |ਰਾਵਨ ਤ੍ਰਾਸ ਦਈ ਸਿਯ ਕੋ ਸਬ, ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਿ ਸੋਂ ਕਹਿ ਸੋਕ ਨਿਵਾਰੋ ।

ताहि समय हनुमान महाप्रभु, जाय महा रजनीचर मारो ।tāhi samay hanumān mahāprabhu, jāy mahā rajanīcar māro |ਤਾਹਿ ਸਮਯ ਹਨੁਮਾਨ ਮਹਾਪ੍ਰਭੁ, ਜਾਯ ਮਹਾ ਰਜਨੀਚਰ ਮਾਰੋ ।

चाहत सीय अशोक सों आगि सु, दै प्रभु मुद्रिका सोक निवारो ॥४॥cāhat sīya aśok soṃ āgi su, dai prabhu mudrikā sok nivāro ||4||ਚਾਹਤ ਸੀਯ ਅਸ਼ੋਕ ਸੋਂ ਆਗਿ ਸੁ, ਦੈ ਪ੍ਰਭੁ ਮੁਦ੍ਰਿਕਾ ਸੋਕ ਨਿਵਾਰੋ ॥4॥

Stanza 5

बान लग्यो उर लछिमन के तब, प्रान तजे सुत रावन मारो ।bān lagyo ur lachiman ke tab, prān taje sut rāvan māro |ਬਾਨ ਲਗ੍ਯੋ ਉਰ ਲਛਿਮਨ ਕੇ ਤਬ, ਪ੍ਰਾਨ ਤਜੇ ਸੁਤ ਰਾਵਨ ਮਾਰੋ ।

लै गृह वैद्य सुषेन समेत, तबै गिरि द्रोन सु बीर उपारो ।lai gṛh vaidya suṣen samet, tabai giri dron su bīr upāro |ਲੈ ਗ੍ਰਿਹ ਵੈਦ੍ਯ ਸੁਸ਼ੇਨ ਸਮੇਤ, ਤਬੈ ਗਿਰਿ ਦ੍ਰੋਨ ਸੁ ਬੀਰ ਉਪਾਰੋ ।

आनि संजीवन हाथ दई तब, लछिमन के तुम प्राण उबारो ॥५॥āni saṃjīvan hāth daī tab, lachiman ke tum prāṇ ubāro ||5||ਆਨਿ ਸਂਜੀਵਨ ਹਾਥ ਦਈ ਤਬ, ਲਛਿਮਨ ਕੇ ਤੁਮ ਪ੍ਰਾਣ ਉਬਾਰੋ ॥5॥

Stanza 6

रावन जुद्ध जु आन कियो तब, नाग की फाँस सबै सिर डारो ।rāvan juddha ju ān kiyo tab, nāg kī phām̐s sabai sir ḍāro |ਰਾਵਨ ਜੁਦ੍ਧ ਜੁ ਆਨ ਕਿਯੋ ਤਬ, ਨਾਗ ਕੀ ਫਾਁਸ ਸਬੈ ਸਿਰ ਡਾਰੋ ।

श्री रघुनाथ समेत सबै दल, मोह भयो यह संकट भारो ॥śrī raghunāth samet sabai dal, moh bhayo yah saṃkaṭ bhāro ||ਸ਼੍ਰੀ ਰਘੁਨਾਥ ਸਮੇਤ ਸਬੈ ਦਲ, ਮੋਹ ਭਯੋ ਯਹ ਸਂਕਟ ਭਾਰੋ ॥

आनि खगेस तबै हनुमान जु, बन्धन काटि सुत्रास निवारो ॥६॥āni khages tabai hanumān ju, bandhan kāṭi sutrās nivāro ||6||ਆਨਿ ਖਗੇਸ ਤਬੈ ਹਨੁਮਾਨ ਜੁ, ਬਨ੍ਧਨ ਕਾਟਿ ਸੁਤ੍ਰਾਸ ਨਿਵਾਰੋ ॥6॥

Stanza 7

बन्धु समेत जबैं अहिरावन, लै रघुनाथ पताल सिधारो ।bandhu samet jabaiṃ ahirāvan, lai raghunāth patāl sidhāro |ਬਨ੍ਧੁ ਸਮੇਤ ਜਬੈਂ ਅਹਿਰਾਵਨ, ਲੈ ਰਘੁਨਾਥ ਪਤਾਲ ਸਿਧਾਰੋ ।

देबिहि पूजि भलि विधि सों बलि, देउ सबै मिलि मन्त्र बिचारो ॥debihi pūji bhali vidhi soṃ bali, deu sabai mili mantra bicāro ||ਦੇਬਿਹਿ ਪੂਜਿ ਭਲਿ ਵਿਧਿ ਸੋਂ ਬਲਿ, ਦੇਉ ਸਬੈ ਮਿਲਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰ ਬਿਚਾਰੋ ॥

जाय सहाय भयो तब ही, अहिरावन सैन्य समेत संहारो ॥७॥jāy sahāy bhayo tab hī, ahirāvan sainya samet saṃhāro ||7||ਜਾਯ ਸਹਾਯ ਭਯੋ ਤਬ ਹੀ, ਅਹਿਰਾਵਨ ਸੈਨ੍ਯ ਸਮੇਤ ਸਂਹਾਰੋ ॥7॥

Stanza 8

काज किये बड़ देवन के तुम, बीर महाप्रभु देखि बिचारो ।kāj kiye baṛ devan ke tum, bīr mahāprabhu dekhi bicāro |ਕਾਜ ਕਿਯੇ ਬਡ ਦੇਵਨ ਕੇ ਤੁਮ, ਬੀਰ ਮਹਾਪ੍ਰਭੁ ਦੇਖਿ ਬਿਚਾਰੋ ।

कौन सो संकट मोर गरीब को, जो तुमसो नहिं जात है टारो ॥kaun so saṃkaṭ mor garīb ko, jo tumaso nahiṃ jāt hai ṭāro ||ਕੌਨ ਸੋ ਸਂਕਟ ਮੋਰ ਗਰੀਬ ਕੋ, ਜੋ ਤੁਮਸੋ ਨਹਿਂ ਜਾਤ ਹੈ ਟਾਰੋ ॥

बेगि हरो हनुमान महाप्रभु ! जो कुछ संकट होय हमारो ॥८॥begi haro hanumān mahāprabhu ! jo kuch saṃkaṭ hoy hamāro ||8||ਬੇਗਿ ਹਰੋ ਹਨੁਮਾਨ ਮਹਾਪ੍ਰਭੁ ! ਜੋ ਕੁਛ ਸਂਕਟ ਹੋਯ ਹਮਾਰੋ ॥8॥

Doha 1

लाल देह लाली लसे, अरुधरि लाल लंगूर ।lāl deh lālī lase, arudhari lāl laṃgūr |ਲਾਲ ਦੇਹ ਲਾਲੀ ਲਸੇ, ਅਰੁਧਰਿ ਲਾਲ ਲਂਗੂਰ ।

वज्र देह दानव दलन, जय जय जय कपि सूर ॥vajra deh dānav dalan, jay jay jay kapi sūr ||ਵਜ੍ਰ ਦੇਹ ਦਾਨਵ ਦਲਨ, ਜਯ ਜਯ ਜਯ ਕਪਿ ਸੂਰ ॥

Read in another script: ગુજરાતી বাংলা தமிழ் తెలుగు ಕನ್ನಡ മലയാളം ଓଡ଼ିଆ · letter-for-letter from the Devanagari text, approximate

Edition: Shri Hanuman Chalisa … Tantrik Hanuman Yantra Pujan Vidhi Sahit, Narayan & Co. Booksellers, Patna (undated devotional booklet; archive.org item moeg_shri-hanuman-chalisa-prabhavshali-tantrik-hanuman-yantra-pujan-vidhi-sahit-, Agamnigam Digital Preservation Foundation upload, CC0), booklet pages 19–21 = scan leaves 20–22, heading "संकटमोचन हनुमानाष्टक, मत्तगयन्द छन्द". Text extracted programmatically from the archive.org OCR (lines 216–262) and every doubtful line checked against the page images (https://archive.org/details/moeg_shri-hanuman-chalisa-prabhavshali-tantrik-hanuman-yantra-pujan-vidhi-sahit-/page/n20). Verified on 11 November 2026 line by line against two independent prints: (A) Arati Sangrah, Agarwal Boot House (archive.org gkXN_arati-sangrah-agarwal-boot-house, OCR lines 2091–2190; verse 3 and the first line of verse 6 are garbled or missing in that OCR) and (B) Garhasthya Dharma, ed. Mansukhrai Mor, 1950 (Digital Library of India, archive.org in.ernet.dli.2015.343489, printed pages 173–174, OCR lines 17482–17516; its OCR confuses ल/छ and व/ब). The first verse was also compared with the quotation in the periodical Kavivachansudha (Bharat Jivan Press, 1906; hi.wikisource पृष्ठ:कविवचनसुधा.djvu/३८, revision 462184), which carries only verse 1 with older spellings (समै, भक्ष कियो, ताहि ते त्रास भयो जग में सोइ संकट काहु से जात न टारो, जग में यह संकटमोचन). cmp.py --loose, final text vs A: 8 of 27 lines identical, 19 differing pairs, letter agreement 89.9%; vs B: 0 identical, 27 differing pairs, letter agreement 85.1% (the remaining differences are OCR noise in the witnesses and the spelling variants listed below). Editorial changes to the OCR of the edition (16): 1: तीनहूँ→तीनहुँ (OCR vowel sign; page 19 of the booklet reads तीनहुँ, as do both witnesses); 3: छाँडि→छाँड़ि (nukta dropped by OCR; page 19 and the 1950 witness read छाँड़ि); 6: चौकि→चौंकि (anusvara dropped by OCR; page 19 and both witnesses read चौंकि); 7: ॥२॥।→॥२॥ (stray danda from OCR); 8: OCR "अंगद सिय बम उसि।" → "अंगद के संग लेन गये सिय, खोज कपीस यह बैन उचारो।" (OCR garbled; read from page 20 of the booklet; the 1950 witness reads the same line (अड्जदके सँग लेन गये सिय खोज कपीस यह बेन उचारो)); 14: लिः न→लछिमन (broken type in the print (लछि न); both witnesses read लछिमन / लक्ष्मण and the edition itself prints लछिमन in the next verse line); 17: फास→फाँस (chandrabindu dropped by OCR; page 20 and the 1950 witness read फाँस); 18: OCR "अध समेत सं दल मोह भ 5 आनि खगेस तबै हनुमा" → "श्री रघुनाथ समेत सबै दल, मोह भयो यह संकट भारो॥ / आनि खगेस तबै हनुमान जु, बन्धन काटि सुत्रास निवारो॥६॥" (OCR garbled the first line and ran the two together; read from page 21; both witnesses agree); 20: सो बलि→सों बलि (anusvara dropped by OCR; page 21 and the Agarwal witness read सों); 21: जाथ→जाय (OCR; page 21 and both witnesses read जाय); 21: ॥9॥।→॥७॥ (OCR digit; the print has ॥७॥); 22: बिचारो॥→बिचारो। (single danda in the print (page 21)); 23: टारो॥॥→टारो॥ (doubled danda from OCR); 24: OCR "हरो हनुमान महाप्रभु ! जो कुछ संकट होय हम" → "बेगि हरो हनुमान महाप्रभु ! जो कुछ संकट होय हमारो॥८॥" (OCR dropped the first word बेगि; read from page 21; both witnesses have बेगि); 25: OCR "दो०- लाल देह लाली लसे, अरुधरि लाल; लंगूर" → "लाल देह लाली लसे, अरुधरि लाल लंगूर।" (label दो०- removed and an OCR semicolon dropped; page 21); 26: बज्र देह→वज्र देह (page 21 prints वज्र (OCR read ब)). Edition readings kept where the witnesses differ: v.1 तीनहुँ (B तिनहुं); v.2 शोक (A, B सोक), बालि की (A बालि के), बिचार बिचारो (B उपाय विचारो); v.3 जीवत ना बचिहौं (B जीवन ना बचि हो), पगु धारो; v.4 अशोक (A असोक); v.5 लछिमन, वैद्य सुषेन, संजीवन (A सजीवन), प्राण (A प्रान); v.6 जुद्ध जु आन कियो (B युद्ध अजान कियो), खगेस (A खगेश); v.7 पताल (A पाताल), देबिहि (A देविहिं), सँहारो (A, B संहारो); v.8 किये (A किए), तुमसो (A तुमसों), कुछ (A, B कछु); doha अरुधरि, वज्र (Bareilly print बज्र). The "को०" refrain abbreviation of witness B is the usual repetition of the fourth line "को नहिं जानत है जग में कपि, संकटमोचन नाम तिहारो". No second pre-1950 complete witness was found on archive.org (the 1933 Sukavi Saroj quotes only verse 1); the 1950 Mor print is the earliest complete witness used.

The Roman line is IAST transliteration derived from the Devanagari (ā = long a, ṃ = anusvara, ḥ = visarga, ś/ṣ = sh sounds, c = ch as in “church”). In Hindi, Awadhi and Braj texts the silent final “a” is dropped. Transliteration does not show Vedic accents.

Related

More for Hanuman

For the same occasions

Questions

What is Sankat Mochan Hanumanashtak?

Eight verses in the mattagayand metre recalling the occasions on which Hanuman removed a crisis, each ending with the refrain that the whole world knows him as Sankat Mochan, the remover of troubles; a closing doha salutes him.

Who is Sankat Mochan Hanumanashtak associated with?

Sankat Mochan Hanumanashtak is associated with Hanuman. The devoted servant of Rama, revered for strength, courage, humility and wisdom; Tuesday and Saturday are traditionally associated with his worship.

What does Sankat Mochan Hanumanashtak mean?

The verses run through the episodes: the child Hanuman swallowing the sun and releasing it at the gods' request; Sugriva's fear of Vali; the search for Sita when Angada's party had given up; carrying Rama's ring to Sita in Lanka; bringing the mountain of herbs for the wounded Lakshmana; summoning Garuda to cut the serpent noose; and rescuing Rama and Lakshmana from Ahiravana in the netherworld. The eighth verse asks him to remove the devotee's own trouble quickly, and the doha praises his red body, his tail and his diamond-hard frame. Short in-house paraphrase, not a translation.

What is the source of Sankat Mochan Hanumanashtak?

Traditional devotional text (common printed and recited form) — Sankat Mochan Hanumanashtak, traditionally attributed to Goswami Tulsidas. Tradition: Vaishnava.

Are there different versions of Sankat Mochan Hanumanashtak?

Prints differ in spelling and small words (तीनहुँ/तीनहूँ, शोक/सोक, अशोक/असोक, पताल/पाताल, कुछ/कछु, संजीवन/सजीवन, बज्र/वज्र) and older prints read व.1 "ताहि ते त्रास भयो जग में सोइ संकट काहु से जात न टारो" and "जग में यह संकटमोचन". Some prints print the refrain "को नहिं जानत है जग में कपि, संकटमोचन नाम तिहारो" in full after every verse; this version prints it only in verse 1, as the edition does.

WhatsApp