देव दिवाळी (त्रिपुरोत्सव)
कार्तिक पौर्णिमेच्या (त्रिपुरारी पौर्णिमा) संध्याकाळी दीपदान, त्रिपुरासुरावरील शिवाच्या विजयाचा उत्सव. येथील तारीख ती संध्याकाळ आहे जिच्या प्रदोष काळात पौर्णिमा असते; वाराणसीच्या घाटांवरील देव दिवाळी महोत्सव सहसा कार्तिक पौर्णिमेच्या दिवशी (सूर्योदयाला पौर्णिमा) होतो, जो वेगळा असल्यास पर्याय म्हणून दाखवला जातो.
या डिव्हाइससाठी सणांच्या सूचना सुरू आहेत. सर्व सूचना व्यवस्थापित करा
Beta Rules awaiting Jyotish review
This festival's date rule is applied exactly as documented, but it has not yet passed the platform's Jyotish review (an automated review against the classical texts and published Panchangs). Regional Panchangs may differ; confirm with your family priest or local temple.
- वर्गसण
- देवताभगवान शिव
- निर्णायक तिथी / क्षणशुक्ल पक्ष पौर्णिमा: to
- चांद्र मासकार्तिक शुक्ल पक्ष (अमान्त आणि पौर्णिमान्त दोन्हींत एकच नाव)
मंगळवार, 24 नोव्हेंबर, 2026 च्या वेळा
- प्रदोषकाळ to 2 ता 46 मि · 24/11/2026 (मंगळ)
लागू केलेला नियम: स्मार्त — तिथी आवश्यक काळ फक्त याच दिवशी व्यापते.
तारीख कशी ठरते
- तारीख कार्तिक शुक्ल पक्ष पौर्णिमा आहे; अमान्त आणि पौर्णिमान्त पद्धतींत महिन्याचे नाव सारखेच आहे.
- ज्या दिवशी प्रदोषकाळ मध्ये ही तिथी असते त्या दिवशी येते — सूर्यास्तानंतर रात्रीचा पहिला पंचमांश.
- ती तिथी सलग दोन दिवस त्या वेळी असल्यास, ज्या दिवशी ती त्या काळाचा अधिक भाग व्यापते तो दिवस घेतला जातो.
- तिथी कोणत्याही दिवशी त्या काळाला स्पर्श करत नसल्यास (क्षय तिथी), ज्या हिंदू दिवशी ती सर्वाधिक काळ असते तो दिवस वापरला जातो.
- निवडलेला दिवस सूर्योदयाला तिथी असलेला (उदया तिथी) दिवस नसेल, तर तो दिवसही पर्याय म्हणून दाखवला जातो.
- त्याच नावाचा अधिक मास असलेल्या वर्षी हे नियमित (निज) मासात पाळले जाते.
पारंपरिक भिन्नता
देव दिवाळी येथे त्रिपुरोत्सवाच्या शास्त्रीय नियमाने, प्रदोष काळातील पौर्णिमेने, दिली आहे, म्हणून अनेक वर्षांत ती कार्तिक पौर्णिमेच्या स्नान-दिवसाच्या (सूर्योदयाला पौर्णिमा, कार्तिक पौर्णिमा म्हणून स्वतंत्रपणे दिलेला) आदल्या संध्याकाळी येते. वाराणसीच्या घाटांवरील देव दिवाळी महोत्सव मात्र सहसा कार्तिक पौर्णिमेच्या दिवशी होतो: 2020 मध्ये तो 30 नोव्हेंबरला झाला (पत्र सूचना कार्यालय), जरी प्रदोष काळात पौर्णिमा केवळ 29 नोव्हेंबरला होती. तो दिवस वेगळा असल्यास पर्याय म्हणून दाखवला जातो; वाराणसीसाठी तेथे जाहीर झालेली तारीख पाहा.
ही तारीख निवडलेल्या ठिकाणासाठी वर दाखवलेल्या नियमानुसार आहे. हीच एकमेव वैध तारीख नाही: प्रादेशिक पंचांगे, कौटुंबिक प्रथा आणि संप्रदाय ते वेगळ्या दिवशी पाळू शकतात.
नियमाचा स्रोत: Nirnaya Sindhu, Kartika-masa: Tripurotsava (lamps) on Kartika Purnima at Pradosh; when Purnima covers Pradosh on two evenings, the evening with the greater coverage. The Kartika Purnima day (Purnima at sunrise), on which the Varanasi Dev Deepawali Mahotsav is usually held (Press Information Bureau, Government of India, 30 November 2020: the Prime Minister took part in the Dev Deepawali Mahotsav in Varanasi), is shown as the alternative when it differs
परंपरा प्रदेश आणि पंचांग पद्धतीनुसार भिन्न असू शकतात. वेळा निवडलेल्या ठिकाण, वेळ क्षेत्र आणि गणना प्रोफाइलसाठी दाखवल्या आहेत.
Calculated with engine 1.4.2 · rules rules-2026-09-29-a0a4505e · profile north-lahiri-calibrated v1 · ayanamsa lahiri_drik_compat · astronomy-engine@2.1.19 · Asia/Kolkata
2026 मधील तारखा
| तारीख | निर्णायक तिथी / क्षण | वेळेचे काळ | निर्णयाच्या टिपा |
|---|---|---|---|
| 24/11/2026 (मंगळ)
पुढील
कार्तिक शुक्ल पक्ष (अमान्त आणि पौर्णिमान्त दोन्हींत एकच नाव) |
शुक्ल पक्ष पौर्णिमा: to |
|
मानक नियम लागू केला |
2027 मधील तारखा
| तारीख | निर्णायक तिथी / क्षण | वेळेचे काळ | निर्णयाच्या टिपा |
|---|---|---|---|
| 13/11/2027 (शनि)
कार्तिक शुक्ल पक्ष (अमान्त आणि पौर्णिमान्त दोन्हींत एकच नाव) |
शुक्ल पक्ष पौर्णिमा: to |
|
मानक नियम लागू केला |