महाशिवरात्री
शिवाची महारात्र; निशीथ काळी (मध्यरात्री) चतुर्दशी.
या डिव्हाइससाठी सणांच्या सूचना सुरू आहेत. सर्व सूचना व्यवस्थापित करा
- वर्गसण प्रमुख
- देवताभगवान शिव
- उपवासचार प्रहरांच्या रात्रभर पूजेसह उपवास; दुसऱ्या दिवशी सकाळी पारण.
- निर्णायक तिथी / क्षणकृष्ण पक्ष चतुर्दशी: to
- चांद्र मासमाघ कृष्ण पक्ष (अमान्त) · फाल्गुन कृष्ण पक्ष (पौर्णिमान्त)
शनिवार, 6 मार्च, 2027 च्या वेळा
- निशीथकाळ to 0 ता 49 मि · 06/03/2027 (शनि)
लागू केलेला नियम: स्मार्त — तिथी आवश्यक काळ फक्त याच दिवशी व्यापते.
पूजा विधी
मंत्र आणि भक्ती
पाककृती, गोष्टी आणि मंदिरे
बनवण्यासाठी प्रसाद
- पंचामृत
- साबुदाणा खिचडी
- कुट्टूची पुरी (राजगिऱ्यासारखी उपवासाची पुरी)
- शिंगाड्याच्या पिठाचा शिरा
- मखाण्याची खीर
मुलांसाठी गोष्ट
जिथे हा विशेषत्वाने साजरा होतो अशी मंदिरे
- Shree Somnath Jyotirlinga Temple
- Sri Bhramaramba Mallikarjuna Swamy Temple
- Shri Mahakaleshwar Jyotirlinga
- Shri Omkareshwar Jyotirlinga
- Shri Kedarnath Temple
- Shree Bhimashankar Jyotirlinga Temple
- Shri Kashi Vishwanath Temple
- Shri Trimbakeshwar Jyotirlinga Temple
- Nageshwar Jyotirlinga Temple
- Arulmigu Ramanathaswamy Temple
- Shri Grishneshwar Jyotirlinga Temple
तारीख कशी ठरते
- अमान्त पद्धतीत (अमावास्येला महिना संपतो) हे माघ कृष्ण पक्ष चतुर्दशी आहे; उत्तर भारताच्या बहुतांश भागात वापरल्या जाणाऱ्या पौर्णिमान्त पद्धतीत (पौर्णिमेला महिना संपतो) याच दिवसाला फाल्गुन कृष्ण पक्ष चतुर्दशी म्हणतात.
- ज्या दिवशी निशीथकाळ मध्ये ही तिथी असते त्या दिवशी येते — रात्रीच्या पंधरा मुहूर्तांपैकी आठवा, स्थानिक मध्यरात्रीच्या आसपास.
- तिथी दोन्ही दिवस तो संपूर्ण काळ व्यापत असेल तर दुसरा दिवस घेतला जातो.
- ती तिथी सलग दोन दिवस त्या वेळी असल्यास, ज्या दिवशी ती त्या काळाचा अधिक भाग व्यापते तो दिवस घेतला जातो.
- तिथी कोणत्याही दिवशी त्या काळाला स्पर्श करत नसल्यास (क्षय तिथी), ज्या हिंदू दिवशी ती सर्वाधिक काळ असते तो दिवस वापरला जातो.
- त्याच नावाचा अधिक मास असलेल्या वर्षी हे नियमित (निज) मासात पाळले जाते.
पारंपरिक भिन्नता
ही तारीख निवडलेल्या ठिकाणासाठी वर दाखवलेल्या नियमानुसार आहे. हीच एकमेव वैध तारीख नाही: प्रादेशिक पंचांगे, कौटुंबिक प्रथा आणि संप्रदाय ते वेगळ्या दिवशी पाळू शकतात.
नियमाचा स्रोत: Maha Shivaratri: Amanta Magha (Purnimanta Phalguna) Krishna Chaturdashi. Shivaratri-nirnaya (Nirnaya Sindhu and Dharma Sindhu, Pariccheda 2, Shivaratri): Krishna Chaturdashi at Nishita (the 8th of the 15 night muhurtas). Two nights with unequal coverage → the night of greater (complete) coverage (Nirnaya Sindhu, Pariccheda 1, karmakala-vyapti). The whole Nishita of both nights (a Chaturdashi of over about 25 hours) → the second night: the Amavasya-joined Chaturdashi of the tithi-yugma rule (Chaturdashi–Amavasya pair), and the only one of the two nights with Chaturdashi at Pradosh. DoPT holiday Office Memoranda: 4 Mar 2019, 21 Feb 2020, 11 Mar 2021, 18 Feb 2023, 8 Mar 2024, 26 Feb 2025, 15 Feb 2026, 6 Mar 2027. DoPT 2018 differs (14 Feb): Chaturdashi (13 Feb 22:34 – 15 Feb 00:46 IST) covered the whole Nishita of 13/14 Feb and 37 of the 51 minutes of 14/15 Feb; this rule takes 13 Feb.
परंपरा प्रदेश आणि पंचांग पद्धतीनुसार भिन्न असू शकतात. वेळा निवडलेल्या ठिकाण, वेळ क्षेत्र आणि गणना प्रोफाइलसाठी दाखवल्या आहेत.
Calculated with engine 1.4.2 · rules rules-2026-09-29-a0a4505e · profile north-lahiri-calibrated v1 · ayanamsa lahiri_drik_compat · astronomy-engine@2.1.19 · Asia/Kolkata
2026 मधील तारखा
| तारीख | निर्णायक तिथी / क्षण | वेळेचे काळ | निर्णयाच्या टिपा |
|---|---|---|---|
| 15/02/2026 (रवि)
माघ कृष्ण पक्ष (अमान्त) · फाल्गुन कृष्ण पक्ष (पौर्णिमान्त) |
कृष्ण पक्ष चतुर्दशी: to |
|
मानक नियम लागू केला |
2027 मधील तारखा
| तारीख | निर्णायक तिथी / क्षण | वेळेचे काळ | निर्णयाच्या टिपा |
|---|---|---|---|
| 06/03/2027 (शनि)
पुढील
माघ कृष्ण पक्ष (अमान्त) · फाल्गुन कृष्ण पक्ष (पौर्णिमान्त) |
कृष्ण पक्ष चतुर्दशी: to |
|
मानक नियम लागू केला |